2021 National S&T Week goes virtual the second time around
on November 22-28

By Allan Mauro V. Marfal, DOST-STII

Despite the absence of mass gathering and face-to-face interaction, the staging of the first-ever virtual celebration of the National Science and Technology Week (NSTW) in 2020 became a resounding success, not only for the local scientists and researchers but, for the public who participated and watched it, as well. 

Living in a digital era wherein gadgets and social media platforms are new communication tools and content creators become instant celebrities, the access to many relevant S&T information, knowledge, and services by more and more Filipinos has become so easy, thereby paving the way to show how science works for the people. 

As people movement is still restricted due to the COVID-19 pandemic, for the second year in a row, many Filipinos will continue to enjoy the many offerings of the NSTW right at the comfort of their respective laptops, desktop computers, and mobile phones from November 22-28, 2021. 

This year's celebration carries the theme, "Agham at Teknolohiya: Tugon sa Hamon ng Panahon". The 2021 NSTW will highlight all the research and development (R&D) outputs as well as innovative products and services developed and offered by DOST agencies and regional offices that helped address the challenges brought about by the pandemic and climate change. Furthermore, the virtual celebration will highlight the many DOST innovations that respond to the pressing needs of various sectors and stakeholders toward attaining development and inclusive growth.

The seven-day S&T virtual festivity will feature lectures and discussions related to agriculture, disaster preparedness and management, science education, enterprise, publishing research journals, and health and nutrition, among others. The final lineup of virtual activities for this year's NSTW celebration will be announced in the coming weeks.

Before the nationwide festivity kicks off, each region has already started their own virtual celebrations dubbed as the NSTW in the Regions. These regional events give opportunities for each region to highlight their latest local innovative technologies and researches through webinars, technology demonstrations and product and project launches. 

In addition, this is the first time that several national government agencies and state colleges and universities will stage their own NSTW virtual celebration. 

Meanwhile, a series of build-up virtual activities heading to the nationwide celebration in November will be conducted by the different DOST agencies and their partner institutions.  

Moving the annual NSTW celebration from July to November

From 1993 until 2019, the NSTW has been celebrated every third week of July pursuant to Proclamation 169. However, in August 2019, by virtue of Proclamation 780 signed by President Rodrigo "Roa" Duterte, the NSTW celebration is now celebrated every fourth week of November. The change of date was meant to ensure maximum participation of schools, students, stakeholders, and the public during the week-long celebration due to the change in the academic calendar of most universities, schools, and educational institutions. 

For more information and updates regarding the 2021 NSTW virtual celebration, please visit www.nstw.dost.gov.ph and its official Facebook page or send your inquiries to the 2021 NSTW Secretariat at nstw.secretariat@gmail.com and nstwpromotions@gmail.com.


PH second-highest official hopes for better normal
through S&T in the regions

By Joy M. Lazcano, DOST-STII, S&T Media Service

The second-highest official of the country, Vice President Leni G. Robredo, joined the Bicolanos in ushering the Department of Science and Technology Regional Office V (DOST V) National Science and Technology Week (NSTW) pre-event celebration on 12 October 2021 as she encouraged everyone to embrace a strong culture of science and seek solutions through rigorous and empirical means.

In her pre-recorded message, VP Leni shared her hopes that through the help of science and technology, "we can reimagine a more progressive, more inclusive, more sustainable tomorrow, it can help build a new, better normal, where no one is left behind."

Likewise, drawing from the Vice President's message, DOST Secretary Fortunato T. de la Peña expressed his wishes for the Regional Office to strongly promote science, technology, and innovation (STI) in the coming years. He shared that he also hopes to see a more aggressive promotion of local inventions in the Bicol region.

De la Peña, likewise, expressed his wish for a more extensive promotion of homegrown inventions and its products to raise awareness on the importance of local technologies and innovations to come up with products and services that will help the region achieve high level of economic growth.
"Maybe we can have a Bicol Invention Product Promotion para sa mas agresibong pag-promote at makakuha ng atensyon ng mga imbentor," explained de la Peña.

The pre-event celebration is in line with the annual NSTW that will be held from 22-28 November 2021 that carries the theme, "Agham at Teknolohiya: Tugon sa Hamon ng Panahon."
This pre-event also coincides with the launch of the Bicol Regional Invention Contests and Exhibits (BRICE) on 12-14 October 2021.

The BRICE is the annual regional level invention contest organized by the Science Department's Regional Office V. Incidentally, the RICE is being conducted by all the DOST Regional Offices, where all the winners will vie for the recognition to be awarded the National Invention Contest and Exhibit (NICE) plum, organized by the Technology Application and Promotion Institute of the DOST.

Aside from that, de la Peña wishes to strengthen the regional office's assistance to the local Small and Medium Enterprises (SME) to enable them to recover from the pandemic. 

He also relayed his intention to replicate the DOST's Collaborative R&D to Leverage Philippine Economy or CRADLE to the region and to establish Niche Centers for R&D in the Regions or NICER, both under the umbrella program called Science for Change spearheaded by the Office of the Undersecretary for Research and Development.

The CRADLE Program is a collaborative program between DOST Research and Development Institutes (RDIs) and the local companies to attain technological advancement and innovation to support the growth of the Philippine Innovation ecosystem.

On the other hand, the NICER program was created to capacitate Higher Education Institutions (HEIs) in the regions to make significant improvement in regional research by integrating its development needs with the existing R&D capabilities and resources. It also provides institutional grants for HEIs in the regions for R&D capacity building to further improve their S&T infrastructure.

Similarly, de la Peña expressed his plans of strengthening the disaster resilience efforts of the region by endeavoring into long term disaster risk reduction and management programs geared at alleviating infrastructure damages and economic losses.

De la Peña further emphasized that the DOST Regional Offices are charged to diffuse knowledge and programs down to the grassroots level to effect positive changes and sustainable growth in the countryside.

The three-day celebration features several virtual tours on innovation centers and facilities supported and funded by DOST-V. Also featured are various webinars on food safety, mental health awareness, disaster risks reduction and management, trainings, and awarding of the BRICE winners, Small Enterprise Technology Upgrading Program (SETUP) Praise Awards, Community Empowerment through Science and Technology (CEST) Best Community, and the SINESiyensya filmmaking and essay writing contests.

"Ngayong 2021 pre-NSTW, ibabandera natin ang mga abilidad ng ating siyentipikong komunidad at mga programa, proyekto, at serbisyo ng aming ahensya sa pagpapaunlad ng agham at teknolohiya," declared DOST-V Regional Director Rommel R. Serrano. "Ipapamalas natin ang kahalagan ng S&T sa pamamagitan ng mga online activities tulad ng virtual tours ng mga innovation centers at facilities sa Bicol, mga resulta ng mga pag-aaral sa rehiyon, webinars at online trainings at ilang mga kumpetisyon."

Vice President Leni G. Robredo delivered her message of hope and a strong culture of science during the opening of the pre-National Science and Technology Week celebration hosted by DOST Regional Office V.
DOST secretary Fortunato T. de la Peña, in his message for the opening of the pre-NSTW celebration in the Bicol Region, hopes to see in the future a strengthened and aggressive development programs on disaster resiliency, SME recovery, regional R&D initiatives, and community empowerment in Region V.
Salt making technology introduced to locals of Batanes
By Rachel R. Perez, DOST-STII, S&T Media Service
Among the most interesting treasures that make Batanes unique is their famous 'Dibang' or 'Day -Old, Batanes Style Flying Fish' that will surely give you the unique taste of 'Home of the Winds'.

Photo Courtesy: PSTC Batanes/LGU Uyugan
To make this to-die-for local delicacy, salt is one of the important raw materials in the production of day-old dibang and salt production has become an indispensable activity in the local area. Because of this, intervention on the salt industry was identified to include iodization as specified in the ASIN Law [or the Republic Act No. 1872].
'The crude salt produced before will be improved through ITDI technology. The production of salt based on ITDI kiln for fast crystallization and higher yield.'
Traditional way of producing salt. (Photo Courtesy: PSTC Batanes/LGU Uyugan)
The Industrial Technology Development Institute of the Department of Science and Technology (DOST-ITDI) developed the technology on salt evaporating setup and salt iodization that was introduced to the local entrepreneurs for adoption to ensure the success of the project.
The salt produced will not only benefit the fish processing industry in the island province but will help in reaching its goal of meeting the local demand.
 Construction of the kiln crystallization bed was on its way last September, but due to typhoon Kiko and the presence of COVI-19 cases in the area, it was rescheduled.
 "The salt production with our CEST will sustain the need of the Ivatans not necessarily relying on salt from the mainland. We all know that salt is a basic need and aside from that, food processing is increasing in the province, and one basic raw material for processing... is salt," PSTC Batanes Provincial Director Nora Garcia said on a statement sent to DOST-STII's NSTW team.
Garcia also reiterated that through this technology, it will help the local residents gain employment and engage in income generating activities.
Technology from ITDI (provided by Photo Courtesy: PSTC Batanes/LGU Uyugan)
In 2018, the municipality of Uyugan in Batanes became one of the beneficiaries under Community Empowerment through Science Technology (CEST), one of the flagship programs of the DOST. The project was implemented with the help of the Local Government Unit of Uyugan particularly the Municipal Agriculturist Office and the Uyugan Fish Processors Association, with P140,000.00 fund on its first phase.
 It was on the second year when initial materials for their salt making were procured, with P200,000.00 fund and P840,000.00 was later awarded for the third phase.
 Furthermore, to minimize the wastes produced during processing (e.g. fish heads, scales, liver, and innards),  the group was also trained on how to process them into value products like fish sauce and paste.
Indeed, science and technology have a lot of surprises, where positive change happens where the locals of Batanes reap the economic benefits.
 Want to know more about other success stories? Mark your calendars and join the whole science community on a one-week celebration of the National Science and Technology Week from 22-28 November 2021, that will happen virtually once again! There are more exciting activities and informative webinars to be held during this week that carries the theme, ''Agham at Teknolohiya: Tugon sa Hamon ng Panahon''.
For more information, visit the NSTW website at http://nstw.dost.gov.ph/. You can also check and follow the NSTW Facebook page at https://web.facebook.com/nstwdost to be more updated of the latest happenings in the world of science and technology.
Philippines claims 51st spot in Global Innovation Index 2021 report
Despite challenges from the pandemic and decreasing budget for research and development (R&D), the Philippines claimed the 51st spot out of 132 economies in the Global Innovation Index (GII) 2021 report.  In an inter-agency virtual press conference held on 21 September 2021, the Philippines proved that it is an efficient innovator with its capacity to translate innovation investments into innovation outputs. 
The Global Innovation Index (GII) is published yearly by the World Intellectual Property Organization (WIPO), a specialized agency of the United Nations.  The Philippines' 2021 GII score is a notch lower compared to its 2020 ranking.  However, the good innovation performance of the Philippines resulted in its inclusion to the list of five countries in the world that made significant progress in the GII over time, along with China, Turkey, Vietnam and India. 
 "The Philippines continues to lead by example to other developing countries in setting innovation as a national priority," said WIPO Assistant Director General Marco Aleman. "The entry into force of the 2019 Philippine Innovation Act proposing the GII as a measurement and assessment tool of the innovation performance of the country is the clearest example of the Philippine government's effort to foster innovation in the economy."
In the GII 2021 report, the Philippines ranked 4th among the 34 lower middle-income group economies and 11th among the 17 economies in Southeast Asia, East Asia, and Oceania.  With roughly 80 indicators, the GII ranks the countries in the world with their innovation capabilities. 
 "Now, more than ever, the Filipino people are looking up to science, technology and innovation for solutions to their problems," said Department of Science and Technology (DOST) Secretary Fortunato T. de la Peña. "The demand drives the Department further to continuously support our researchers, scientists and engineers (RSEs), and the aspiring ones."
 In the last three years, the innovation inputs or the investments for these activities in the Philippines remain low, with our ranking now at 72 compared to rank 70 in 2020 and rank 76 in 2019.  However, despite the low input, our ranking for innovation outputs or the resulting programs and technologies from such investments, is rising, with the Philippines at rank 40 in 2021, a step higher from the 41st ranking in 2020. 
 In a virtual press conference, top officials from the Department of Science and Technology (DOST), together with the Philippine Innovation Ecosystem movers such as the Department of Trade and Industry (DTI), National Economic and Development Authority (NEDA), Department of Information and Communication Technology (DICT), Intellectual Property Office of the Philippines (IPOPHIL), Department of Health (DOH), Department of National Defense (DND), Department of Agriculture, Department of Energy, Department of Transportation, Department of Foreign Affairs (DFA), and Commission on Higher Education(CHED) presented the innovations that aided the country's fight against the pandemic, and efforts to help all sectors survive and succeed in the new environment.
 Since 2007, the budget for research and development dramatically increased and averaged at about 0.65% of the National Budget (GAA).  However, the share of R&D in the GAA in the last two years significantly decreased from 0.76% in 2019 to 0.39% in 2021. Despite this, the DOST remains steadfast and continued to push R&D initiatives to new levels in areas where they matter most.
 "Our country's modest investments in R&D can only go so far," related DOST Undersecretary for R&D Rowena Cristina L. Guevara. "As an initiative to sustain innovation efforts, the DOST is lobbying for the passage of the Science for Change (S4CP) Bill.  Approval of the said bill would mean the continuation of the inclusive, equitable and sustained efforts for innovation, given the optimal use of our resources for R&D.
Science chief speaks on regional development at the High-Level Policy Dialogue of DAP and UNDP
Karen Lou S. Mabagos, DOST-ITCU
"The needs and opportunities are better known at the region, province, town, and community level", Secretary Fortunato T. de la Peña said in his concluding remarks at the High-Level Policy Dialogue on Inclusive Innovation held on 17 September 2021.
The Dialogue titled "Accelerating COVID-19 Recovery through Inclusive Innovation" was jointly organized by the Development Academy of the Philippines (DAP) and the United Nations Development Programme (UNDP). It was participated in by high-level officials from the Philippine Government including those from the Offices of the President's Cabinet Secretary Karlo Alexei Nograles, Senator Sherwin Gatchalian, Senator Juan Edgardo Angara, and the DOST Secretary.
Panelists, presenters, and speakers discussed the current approaches on inclusive innovation in the Philippines at the legislative, policy, and institutional levels and their importance. Secretary de la Peña reiterated the points made by some of the esteemed panelists.
Secretary Nograles, on the other hand, cited the importance of public-private cooperation in developing innovations to be inclusive. Senator Angara highlighted the necessity for a good ecosystem while Senator Gatchalian emphasized the significance of connectivity. These are all basic requirements in our overall effort.
The DOST Secretary was invited to deliver the concluding remarks in the High-Level Policy Dialogue. Secretary de la Peña reiterated that the needs and opportunities to speed up recovery through inclusive innovation are better known at the region, province, town, and community level. This is the rationale behind the DOST's Science for Change Program.
Secretary de la Peña also pointed out that other sectors in society have crucial roles to play in the country's recovery. He said that industry or private sector can largely contribute to innovation which is also evident in the DOST's Small Enterprises Technology Upgrading Program. He further stressed that there is the need for investment by local government units (LGUs) and national government agencies (NGAs) in innovative ventures such as local dairy plants, tissue culture laboratories, and inter-island transportation. If trained appropriately, the marginalized communities can be more independent, self-sufficient, and sustainable. In terms of connectivity, the science chief revealed that local community networks projects are underway.
The country needs to advance to Industry 4.0 and this could be done through revamping current programs, aside from developing new ones geared towards this objective. The science chief highlighted that the innovations should address productivity improvement in different fields like manufacturing, agriculture, and services. These are also reflected in the Department's Food Innovation Centers, Mobile Food Processors, Metals and Engineering Innovation Centers, and Networked Services like OneLab, OneStore, and OneExpert.
Secretary de la Peña ended his remarks by saying that the Philippines' different government agencies should adopt and practice the whole-of-government approach by collaborating with each other so as to avoid duplicating each other's work.


ULAT study to improve short-term forecast thru lightning strikes in the PH
by Allyster A. Endozo, DOST-STII  Photos from the ULAT project team
Short-term weather forecasting in the Philippines is set for an upgrade thanks to a new system deployed and studied by researchers from the Advanced Science and Technology Institute (ASTI) of the Department of Science and Technology (DOST).
Using a dense sensor network, a satellite antenna, and various scientific devices, the system would collect nationwide data on lightning frequency, weather parameters, and cloud structure to generate precise estimates of typhoon and thunderstorm behaviors as they occur.
The results of the study will be unveiled in the upcoming 6th National R&D Conference (NRDC) on November 10 and 17, 2021.  Themed: "Pananaliksik at Pagpapaunlad: Daan Tungo sa Pagbabago (Road to Recovery through R&D), the 6th NRDC virtual event will feature the latest innovations derived from R&D, set to support the country. 
"Our weather forecasting instruments are our first line of defense, shielding us from the effects of severe weather," said DOST Secretary Fortunato T. dela Peña.  "The ULAT project will be beneficial in quantifying the intensity of the typhoons that pass through the country with reasonable accuracy in a short period of time. It will serve as an additional tool in weather forecasting for DOST-PAGASA."
The DOST through the Philippine Council for Industry, Energy, and Emerging Technology Research and Development (PCIEERD) funded the development of the system under the Understanding Lightning and Thunderstorms or ULAT project worth PHP 32.7 million.
The Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (PAGASA) and the University of the Philippines - Institute of Environmental Science and Meteorology (UP-IESM) served as collaborating agencies.
Hokkaido University (HU), Japan International Cooperation Agency (JICA), and Japan Science and Technology Agency (JST) provided technical know-how from subject matter experts in the field under the Science and Technology Research Partnership for Sustainable Development or SATREPS program.
Forecasts to be made by the ULAT system could enable local government units and disaster risk reduction management offices across the country to readily issue data-driven responses during severe weather disturbances.
Ongoing activities under the project include operationalizing the satellite antenna and rehabilitating the operations center of the ground receiving station located at Dumangas town in Iloilo province.
 The ULAT project is just one of the R&D initiatives that will be presented during the 6th National R&D Conference to be held on November 10 and 17, 2021. For those interested to attend, they may register via this link: https://bit.ly/6thNRDC2021.  For further details, the NRDC website may be accessed at http://nrdc.dost.gov.ph/.  Viewers may also go to the NRDC Facebook page at https://www.facebook.com/dostnrdc.

The deployment of additional upper-air observation weather balloons or cloud particle sondes involved the delegates from DOST-ASTI, DOST-PAGASA, UP-IESM, HU, and JICA.

The 5th Joint Coordinating Committee meeting in September 2019 involved former DOST-ASTI Acting Director Joel Joseph S. Marciano Jr. and officials from the National Economic and Development Authority, Metropolitan Manila Development Authority, Office of Civil Defense, JST, JICA, DOST, DOST-PCIEERD, DOST-PAGASA, DOST-ASTI, and UP-IESM.

Talakayang HeaRTBeat
22 October 2021
PCHRD to highlight new developments on Lagundi and VCO as adjunctive therapy against COVID-19
On its sixth installation, the virtual Talakayang HeaRT Beat press conference hosted by the Philippine Council for Health Research and Development (PCHRD) will highlight developments on the clinical trials of Lagundi and Virgin Coconut Oil (VCO) as treatment or adjunctive therapy against COVID-19 on 26 October 2021 via Zoom and Facebook Live. These two projects are included in the Department of Science and Technology's (DOST) BIG 21 in 2021, a lineup of 21 high-impact R&D programs and projects in the country.
Supported by DOST-PCHRD under different health research priority areas, recent updates and accomplishments of these two projects will be presented by DOST Secretary Fortunato de la Peña. An open forum with the media will be facilitated together with the members of the panel: DOST Secretary de la Peña, DOST Undersecretary for Research and Development Rowena Cristina Guevara, PCHRD Executive Director Jaime C. Montoya, and the project leaders involved in the initiatives and programs.
The projects to be featured in the virtual press conference are:
Clinical Trials of Lagundi and Virgin Coconut Oil (VCO) as Treatment or Adjunctive Therapy against COVID-19
  • Lagundi (Vitex negundo) tablet and syrup - aims to determine if lagundi (NIRPROMP Formulation) as adjunctive therapy can provide symptomatic relief for COVID-19 patients and decrease the number of patients who progress from mild to moderate or severe disease
  • VCO - aims to determine its safety through clinical    parameters such as lipid profile, FBS and creatinine and the efficacy   of VCO through recovery from symptoms and virus clearance.
The DOST-PCHRD invites the media to join the press conference on October 26  to learn more about these initiatives. Interested participants may register through this link: https://bit.ly/TalakayanBIG21Reg.

Vaccine hesitancy gives virus more time to mutate, experts say

The resource speakers on the 4th episode of DOST-NRCP's Expert Class: Vaccines and Vaccination. (Photo Credit: DOST-NRCP's Expert Class webinar)

"The longer we wait to get vaccinated, we are giving more time for the virus to mutate."

This was according to Dr. Gianne Eduard Ulanday, a virologist from the University of the Philippines and one of the panelists during the Expert's Class Episode 4: Vaccines and Vaccination webinar organized by the National Research Council of the Philippines (NRCP) of the Department of Science and Technology (DOST).

"Vaccine hesitancy is the delay in acceptance or refusal of vaccines despite availability of doses. Now it's important to highlight this because we always hear about vaccine hesitancy in the context of COVID, but in reality, in many places globally, including the Philippines there are no vaccines available for everyone who wants to get vaccinated," Dr. Melvin Sanicas, a vaccinologist, and member of The Royal Society of Tropical Medicine & Hygiene, said.

Ulanday added that the most important thing with the vaccine is the time, not the brand, and that there's no vaccine that is 100% effective, not only with COVID, but as with the other diseases. There's always that one percent chance that it's not effective.

"Rather than comparing between brands, on whether this is the best one, or this is a better one, this provides higher protection, longer protection, maybe we should focus on just getting what is available right now, to be protected, because all of these vaccine brands, they have full protection against severe infection, and that's what we're trying to prevent – severe infection," said Dr. John Mark Velasco, Physician-Scientist from the Institute of Molecular Biology and Biotechnology.

Currently, there are around 93 vaccines being tested in clinical trials in humans and 30 candidate COVID-19 vaccines have reached the final stages of testing (Phase 3 of clinical trials). On top of that at least 77 preclinical vaccines are under trials in animals. All these vaccines are designed to teach the body's immune system to safely recognize and block the virus that causes COVID-19.

The 1st generation vaccines that are currently being used have all been granted Emergency Use Access by the World Health Organization (WHO) and by the National Regulatory Bodies. Newer and better 2nd generation vaccines are in the development pipeline, and will be available once they pass the safety and efficacy criteria set by the regulatory authorities.

Expert's Class, which is a part of DOST-NRCP's initiative to provide the public with updated research and science-based information on various S&T issues, can be viewed on Research Pod's Facebook Page. (Geraldine Bulaon-Ducusin, S&T Media Service)

Sanicas said, "I think nakakalimutan natin that we actually have the tools that can really stop this. You know we have masks since what, March last year, we have vaccines since January this year, and we know all the other things, right, like hand washing, physical distancing, opening windows, ventilation, but I don't think they're actually doing it religiously." Sanicas also added that even in Europe he sees people wearing mask incorrectly, "Nasa ilalim ng ilong o baba, or yung mga masks na may valves na hindi dapat ginagamit, and so you know people always ask when is this pandemic gonna end? But the answer really is it's up to us, actually, if we have this collective effort, na maybe, just for four weeks lahat tayo, we religiously do what we should do, and get vaccinated, you will be out of this, ah, pandemic." (Photo Credit: DOST-NRCP's Expert Class webinar)

DOST-I fortifies Ilocos Norte's emergency response through S&T developed products

In a bid to ensure continued assistance to communities and families from the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) crisis in the province, the Department of Science and Technology Region I (DOST-I), through its Provincial Science and Technology Center-Ilocos Norte (PSTC-IN), donated S&T developed products to the Provincial Government of Ilocos Norte (PGIN) last 19 August 2021.
The DOST-I donated 2,500 kilos of Iron Fortified Rice (IFR) and 1,000 pieces of Enhanced Nutribun to help the province provide access to basic needs such as food and healthcare for our kailians.

The IFR was developed by the DOST-Food and Nutrition Research Institute (DOST-FNRI) to help primarily address Iron Deficiency Anemia in the Philippines.

The Enhanced Nutribuns were given to the PGIN through its Provincial Social Welfare and Development Office (PSWDO) for frontliners assigned in the high-risk areas. It is one of the DOST-FNRI’s answers to the call of the Department of Social Welfare and Development’s (DSWD) through Memorandum Circular No. 12 Series of 2020, or the guidelines in the implementation of the supplementary feeding program during community quarantine or other similar emergencies.

Dr. Armando Q. Ganal, DOST-I regional director, instructed Provincial Director Benjamin S. Mercado Jr. to immediately facilitate the turnover of donations to the PGIN. “We want to help our kailians and show our support to PGIN by simply providing what our agency already has. Our science and technology-based products are easy to prepare, and most of all, preservative-free and nutritious," Mercado said.

Through DOST-assisted micro, small and medium enterprises and technology adopters in Region I, Nutridense Food Manufacturing Corporation (IFR adopter) in Santa Barbara Pangasinan, and Bakers PH (Enhanced Nutribun Adopter) in Laoag, the agency was able to deliver the donations within the given timeline. "We would like also to encourage our kailians to eat healthy while on lockdown, that is why we would like to help in the best way we can," Mercado added.

Meanwhile, Ilocos Norte Governor Matthew J. Marcos Manotoc and Corazon Lilian C. Rin, Provincial Social Welfare and Development Officer, extended their gratitude to the agency.

The Department of Health (DOH) recently placed Ilocos Norte under Alert Level 4 or High-Risk Epidemic Classification 4, currently the highest alert classification system for COVID-19 in the country. The municipalities under this classification are urged to implement localized lockdowns, thus, suspending the operations of business establishments under the non-essential category and affecting the livelihood of families.

At present, 21 out of 23 component cities and municipalities in Ilocos Norte are under localized lockdown. DOST is set to donate more S&T-based emergency food packs in the coming days. (By Kent J. Ramil, Project Assistant II, DOST PSTC-IN) 

1. DOST-II to the scientific community: "Dapat yung R&D output, genderized!" – DOST Usec. for R&D, Dr. Guevara

Department of Science and Technology (DOST) Undersecretary for Research and Development Dr. Rowena Cristina L. Guevarra highlighted that R&D outputs should be 'genderized', where both men and women can benefit from them.
"A gender lens will allow us to see the ways and processes from which gender issues and concerns stem. Not only the R&D community, but the entire Philippines Science Technology and Innovation landscape can be identified and addressed through our collaborative efforts."
In line with this advocacy, the DOST Regional Office II (DOST-II) held a webinar on Integrating Gender Lens in Research and Development (R&D) Projects, last 12 October 2021 as a pre-event activity of its 2021 Regional Science and Technology Week.
With this year's theme, "Agham at Teknolohiya: Tugon sa Hamon ng Panahon", DOST-II introduces gender awareness and sensitivity to address Gender and Development (GAD) issues in society. Moreover, it aimed to aid researchers in understanding the need to pursue gender sensitive and responsive R&D Projects

“The main concern today is how the R&D community can adapt to the changes in the society as it becomes more gender-responsive. We need to understand that these concepts are more intertwined than what we assumed to be. In fact, they should be lodged together and must be considered an important variable when conducting societal researches to avoid bias and promote inclusivity,” said DOST Undersecretary for Regional Operations, Engr. Sancho A. Mabborang, in his opening remarks.

Dr. Jhamie Tetz-Infante Mateo, Director – Gender Resource Research and Development Center, of Isabela State University and National GAD Resource Pool Member of the Philippine Commission on Women gave a comprehensive lecture. Her talk focused on the following: Legal Basis and Mandates; Gender Mainstreaming and the Data; Gender Disaggregated Data and Harmonized Gender and Development Guidelines (HGDG); and Project Development Cycle and HGDG to integrate gender lens in R&D Projects. She also included the topic on the importance of Program and Project Implementation, Management and Monitoring and Evaluation (PIMME) to measure the achievement of GAD or gender equality results.

Furthermore, she commended DOST-II’s initiative of starting to ‘genderize’ the DOST R&D Community and also for continuously creating opportunities, allowing both women and men researchers, experts and students, to meet and exchange inclusive innovation ideas towards Philippine development.

“Ito pong strategy at approach na ito ay isang napapanahong tugon sa hamon ng panahon.” DOST-II Assistant Regional Director-TOS and head of the GAD Unit of DOST-II, Dr. Teresita A. Tabaog, highlighted the organization’s role in the Regional Gender and Development Committee (RGADC) that facilitates gender mainstreaming in research and development to prepare researchers for gender-based proposals.

On the other hand, Virginia G. Bilgera, Officer-In-Charge, Office of the Regional Director, also expressed her gratitude for another milestone achieved for the R&D Community.

“I hope, ito yung dapat magaya ng ibang region for them to be more gender-responsive. Ipapakita ng DOST Region II that this will really work so that the other regions will follow as well,” said Dr. Diana L. Ignacio, DOST Assistant Secretary for HRMMSSC, DOST-Wide GAD Focal Person.

The activity was participated by 340 researchers from the different academic institutions, research institutes, National Government Agencies and Regional Line Agencies nationwide.

Engr. Mark Gil Hizon and his team from the R&D Innovation Management Unit of DOST-II facilitated the participation of researchers from the Cagayan Valley region. (S&T Pen 02-Jericho Fronda)


DOST Isabela trains Dinapigue farmers on organic fertilizer production

The Department of Science and Technology (DOST) – Provincial Science and Technology Center (DOST-PSTC Isabela), in partnership with the National Irrigation Administration- Isabela Irrigation Management Office (NIA-Isabela IMO), recently trained farmers of Barangay Dibulo, Dinapigue, Isabela on "Organic Fertilizer and Production of Natural Farm Inputs". This initiative supports the Organic Agriculture Act 10068, an act providing for the development and promotion of organic agriculture in the Philippines and other purposes.

Organic fertilizers are fertilizers that are naturally produced and contain carbon. For its function, fertilizers are materials that can be added to soil or plants to provide more nutrients and sustain growth. 

A total of 25 participants from Barangay Dibulo received technology training on vermicomposting (by using earthworms) and production of natural farm inputs.The participants were allowed to participate in lectures that provided the technical know-how on producing organic fertilizer to lessen the use of synthetic fertilizer and chemicals that can be harmful to plants and animals in the long run.

Furthermore, during the activity, Provincial Director Lucio G. Calimag shared the rationale and additional lectures in adopting organic agriculture to provide safe food for their families. To sum it all up, the activity was deemed successful and the participants expressed their gratitude to DOST-II and NIA Isabela for sharing their expertise during the duration of the technology training.


The training was very appropriate for Dinapigue since farming is one of its main economic activities that provides livelihood opportunities for the farmers and their families.  Dinapigue is the southernmost coastal town of the province of Isabela and is one of the four remote and isolated coastal towns facing the Philippine Sea in the east and is separated from the rest of the province by the Sierra Madre Mountains. (S&T Pen 02_Angelo Capurian) #dostPH  #DOSTRegion02  #ScienceForThePeople 

13 Alaminos KALIPI and ERPAT members attend skills training on sweet treats processing

Thirteen members of the Alaminos City's Kalipunan ng Liping Pilipina (KALIPI) and the Empowerment and Reaffirmation of Paternal Abilities (ERPAT) attended skills training on Sweet Treats Processing provided by the Department of Science and Technology (DOST) Pangasinan in partnership with the City Government of Alaminos held on 11 August 11 2021 at the City Social Welfare Development (CSWD) Office in Alaminos City, Pangasinan.

The activity aimed to provide livelihood opportunities for the members in the form of sweet delicacy products such as polvoronyema, and pastillas that will be sold at the newly opened Pasalubong Center in the city.

Elizabeth A. Radoc, CSWD Officer, expressed her gratitude to the City Cooperative Office and the DOST. She commended the eagerness of the members to learn new things as well as their commitment to the successful implementation of the livelihood project given to them.

Moreover, Hecson Lee De Vera, City’s Executive Assistant who represented Hon. City Mayor Arth Bryan Celeste, also expressed his gratitude to the DOST for the agency’s support in providing the city’s needed technical assistance for their livelihood programs.

On the other hand, Meryl A. Bernardino, DOST staff assigned at PSU-DOST1 Food Innovation Center, together with PSU-Bayambang Campus faculty staff Charissa M. De Vera and Felcris Z. Dy, served as trainers.

De Vera discussed the Basic Food Safety and Hygiene Practices in food processing. She also demonstrated the process of making polvoron in peanut, pinipig and cookies and cream flavors while the process of making yema in milky and peanut flavor was taught by Bernardino. Lastly, Dy demonstrated the processes of making pastillas with tips to use other fruits or flavor that are abundant in their area to produce other flavors.

The participants were also advised to innovate their own flavor, recipes, and shapes for their packaging to attract customers. The trainers, likewise, emphasized the use of plastic cellophane as primary packaging of their products. They were also taught how to do simple product costing and stressed the importance of documenting all the supplies and raw materials used.

Bernalyn Martinez, Project Assistant II of DOST-I, informed the participants about the free label design assistance by the DOST that they can avail of for their products.

During the closing of the program, the CSWDO awarded packages of materials and ingredients to the participants as their startup capital for the livelihood project. (By Bernalyn P. Martinez, DOST PSTC-Pangasinan)

 Mushroom enterprise receives DOST tech support and skills training

SAN JUAN, Ilocos Sur- As part of the intervention under the Department of Science and Technology's (DOST) Small Enterprise Technology Upgrading Program (SETUP), a demo-operation and training on the use of the de-oiling machine was conducted for the Malakas Farm Livelihood Development Enterprises (MFLDE) at Sitio Malakas, Brgy. Muraya, in this municipality, last 24 August 2021.

Five production workers including Robert G. Viloria, the owner of the firm, attended the training that enabled them to be familiar with the operation of the procured equipment under the DOST-SETUP.

This equipment is part of the Php220,000.00 assistance awarded last 4 June 2021 procured together with the Stainless-Steel Deep Sink, Preparation Table with Undershelf, Breading Table with Undershelf, Packaging Table with Undershelf, and the Stainless and Steel Deep Fryer.

Arthur Aubrey R. Alviar, Science Research Specialist II from the Provincial Science and Technology Center-Ilocos Sur (PSTC-IS) served as the resource person during the activity.

Viloria, together with his wife, Jessie C. Viloria, expressed their gratitude to the agency for assisting and providing them with the technological needs that will improve their mushroom chicharon products.

Through these interventions, the firm is expected to increase their productivity as well as equip them with good manufacturing practices in the preparation of their products.

DOST-SETUP, one of the flagship programs of the department, is intended to support Micro, Small, and Medium Enterprises (MSMEs) to address their technical needs and improve their productivity and efficiency and their market competitiveness.

Interested MSMEs who wish to avail of the program may visit DOST-PSTC-IS at Barangay Tamag, Vigan City, and can inquire at the official contact numbers 0917-8408203/0998-9620230 or visit the facebook page at www.facebook.com/DOSTIlocosSur(By Laurine R. Sales, Project Assistant II, DOST-PSTC-IS)

DOST-SEI scholar-graduates invite students to Philippine Science High School

The eleventh episode of Agyamanak: Makabayang Iskolar Ako! program invites aspiring students throughout the region to be part of the Philippine Science High School (PSHS) community.

One of the goals of the PSHS system is to mold one's character and development through science, technology, and innovation that has always been the top priority of this premier science educational institution. The PSHS system continues to ensure the development of world class scientist-leaders and nation-builders with underlying compassion for the people and for more generations to come. 

To serve as an inspiration and mentor for the youth, the Department of Science and Technology – Science Education Institute (DOST-SEI) scholar-graduates and currently PSHS employees were invited to share their journey and experiences as a Makabayang Iskolar and as a PISAY Iskolar.

Ma. Winde Carl Leonen, Special Science Teacher II, Jerick A. Viz, Special Science Teacher I, Ronnie John A. Pascua, Special Science Teacher III, Franz Jeramienne B. Lacangan, Special Science Teacher III and Jonalyn S. Albano of the PSHS – Ilocos Region Campus, delightedly shared their experiences and how DOST changed their perception and ideologies in life. One of their pieces of advice for the students is to prioritize the things that they are passionate about. Also, they encouraged everyone to choose a course that they are deeply interested in.

As Jonalyn mentioned, “Bawat Iskolar ng Pisay can develop Pisay qualities that are integral to personal growth and maturity. These qualities are Patriotism, Integrity, Service, Academic Excellence and Youth Leadership.

In addition, the many benefits and privileges of being a Pisay scholar were highlighted: free tuition fee, free loan for textbooks, uniform and transportation allowance (for Full Scholars), monthly stipend, minimal dormitory fee, and free use of school facilities and laboratories.

Ano pang hinihintay mo? Apply now and BE A PISAY ISKOLAR!

Easy Steps for Online Application are the following:

1.    Sign up at https://nce.pshs.edu.ph/signup

2.    Accomplish the Application Form and upload the requirements

3.    Monitor the status

Easy steps for WALK-IN Applicants:

1.    Get a copy of the Application Form

-          Download at http://pshs.edu.ph/downloads/rice_form.pdf or get a printed copy from your nearest PSHS campuses, DOST Regional Offices, or Provincial Science and Technology Centers

2.    Accomplish the Application Form

3.    Submit the Application Form and requirements

-          Submit to your nearest PSHS campuses, DOST Regional Offices or Provincial Science and Technology Centers

Modes of Submission:

-          Personal/Hand-carry

-          Via couriers (i.e. LBC, JRS Express, etc.)

-          Thru online application

Deadline for submission of application forms:

-          October 22, 2021 (Private Schools)

-          October 29, 2021 (Public Schools)

For more information, interested parties can contact Jenyfer C. Rabang, Registrar at (077) 674-1454 or 0927-2741326 and through email: registrar@irc.pshs.edu.ph. (By Thea Mitzi G. So, Project Assistant I, DOST-I)

6th National R&D Conference
October 12, 2021

DOST to present PH road to recovery in 6th NRDC 

The Department of Science and Technology (DOST) will hold the 6th National Research and Development Conference (NRDC) on November 10 and 17, 2021.  The virtual event entitled "Pananaliksik at Pagpapaunlad: Daan Tungo sa Pagbangon (Road to Recovery through R&D)" will showcase programs and technologies in support of the government's whole-of-nation approach to recovery from the pandemic. 
Since 2015, the NRDC encouraged coordination and collaboration among industry members, academic institutions, and research and development institutions (RDIs). 
The event presents ongoing and completed R&D projects and programs, aligned to the priorities identified in the Harmonized National Research and Development Agenda (HNRDA) that will be useful or for the benefit of society and /or contribute to economic development.
"Our response to the pandemic should always be met with urgent action and collaboration with the policy makers, key government departments, local government and community leaders" said DOST Secretary Fortunato T. de la Peña.  "The road to recovery demands protection of lives and livelihood. Such an endeavor must always be guided by the best available scientific solution."
The event is open to the public and is organized in partnership with innovation movers in government, namely: the Department of Trade and Industry (DTI), Department of Information and Communications Technology (DICT), Department of Health (DOH), Department of National Defense (DND), Department of Agriculture (DA), Department of Energy (DOE), Department of Environment and Natural Resources (DENR), Department of Public Works and Highways (DPWH), and Commission on Higher Education (CHED).  
At the forefront of the event are public health interventions against COVID-19.  To be unveiled is the progress of the SIBOL Program as an effective COVID-19 response.  The Locally-Developed Electronic Stethoscope Prototype "E-Steth" Using A Phantom-Based Simulation System in the Auscultation of Lung Sounds will also be featured together with the updates on the studies of Virgin Coconut Oil (VCO) as adjutants
against COVID-19.  To address food security, agricultural technologies in disease detection with the African Swine Fever or ASFv Nanogold Biosensor Test Kit, organic farming and Mussel Depuration will be unveiled. 
Programs in support of industry will highlight the ongoing projects under the Collaborative Research and Development to Leverage Philippine Economy (CRADLE) Program such as the Development of a Design Guideline Using Finite Element Analysis (FEA) for Semiconductor Packages.  In support of the agricultural industry, the NRDC will showcase sustainable livelihood R&D like the Mangrove Crab Fattening Cum Fish Culture and Coconut Hybridization Scheme that will introduce income-generating opportunities for farmers.
The NRDC will also feature disaster risk reduction and management technologies for weather assessment and monitoring like the Severe Wind Exposure, Risk and Vulnerability Estimator (SWERVE) Project and Real-time Optical Aerosol Monitor (ROAM). 
"We must allow science to lead the way in our road to recovery," says DOST Undersecretary for R&D Rowena Cristina L. Guevara. "The Philippines should emerge stronger than the pandemic, powered by notable legislation like the Science for Change Program Bill that sustains scientific capabilities and fosters collaboration between the academe, the RDIs, the industry, the local community and the country."
For those interested to attend, they may register via this link: https://bit.ly/6thNRDC2021.  For further details, the NRDC website may be accessed at http://nrdc.dost.gov.ph/.  Viewers may also go to the NRDC Facebook page at https://www.facebook.com/dostnrdc.


Private sector employees signed up in DOST-Coursera program

"Over fifty percent of those who enrolled in the DOST-Coursera program are employees, and over half of these (54.4%) came from the private sector," said DOST-Caraga Program Administrator Engr. Noel M. Ajoc.
DOST-Caraga's partnership with Coursera's Workforce Recovery Initiative Learning Program, which intended to provide learners access to thousands of courses from top universities and organizations worldwide, was participated in by 75,000 Filipino scholarship grantees.
The top courses based on enrollments were COVID-19 Contact Tracing; Work Smarter, Not Harder: Time Management for Personal and Professional Productivity; and Excel Skills for Business Essentials.

According to one of the grantees, “Through the program I expanded my knowledge on how to analyze and present my biodiversity data that would make it more meaningful and more impactful.”

Of the 30,140 courses completed that were related to science and mathematics, the most number of completions were in Health (28.7%), Computer Science (25.3%), and Information Technology (21.8%).

“Python programming is one of the most favorite courses of the program,” Ajoc said.

However, this new mode of learning poses some challenges particularly with regard to the state of internet infrastructure in the country.  “The most common problem for learners is internet connectivity. Unless the coverage of high-speed internet access is improved, remote areas will have problems accessing MOOCs courses,” Ajoc further said.

Moreover, some in the health industry also benefited from the program. One grantee, a freelance writer, who writes about mental health and climate change, said that the course taken under the DOST grant helped build a more concrete foundation for the advocacies being written about, and also provided updated knowledge on the latest developments on various science issues.

The regions with the highest number of scholarship grantees/enrollees are the National Capital Region (31.4%), Regions IV-A (20.9%), and Region III (9%).

 Following the success of the Coursera Workforce Government program, DOST-Caraga allocated funds under the Grants-in-Aid (GIA) for a project that will provide 270 online learning accounts to DOST personnel and partner agencies, institutions, and private sectors in Caraga. More than 90% of the new slots are already provided to more than 30 partner agencies, institutions, LGUs and MSMEs.

Coursera is a web-based online learning platform or Massive Open Online Courses (MOOCs) with professors from several universities to give everyone access to quality education without the expense of a traditional college or university.

The Coursera backed program is one of the S&T initiatives of the Department of Science and Technology that will be featured during the Big 21 in 2021 launch on September 7, 2021, 10:00AM, to be broadcast live via the DOST Philippines Facebook page. (Geraldine Bulaon-Ducusin, S&T Media Services)

1. Center for Sustainable Polymers soon to rise in Iligan City

Right at Iligan City's Mindanao State University-Iligan Institute of Technology (MSU-IIT) will rise the Center for Sustainable Polymers which will be funded by the Department of Science and Technology (DOST) under the Niche Centers in the Regions for R&D or NICER Program.
The NICER Program, one of the four programs under the umbrella program called Science for Change that provides grants to universities, particularly in the regions, to solve local community or industry needs through unique research.
This research center, with funding that amounts to around Php 107M, aims to generate sustainable polymers or polymers that pose no harm to the environment or human health. This is done by infusing natural polymers like plant fibers (wool, cotton) with synthetic polymers to make high-value, cost-effective and industry-ready products.

For example, natural-based polymers such as those from coconut processing by-products can be made into polymer-infused concrete and foams. Meanwhile, nutraceuticals and biomedical products can be made with polymers from fish processing by-products.

All products that can be made from this research center will have the potential to be market-ready. In addition, a number of products may be produced that are at least 50% cheaper compared to, for example, the existing petroleum-based wall panel insulation, viscoelastic foam, oil-absorbing foam, and polyurethane-modified concrete materials.

 Once fully operational, about 150,000 Filipino coconut farmers will benefit in generating extra income by sending their coconut by-products to this facility.

 Meanwhile, fish processing plants can possibly expect a 10% increase in profit due to value-added fisheries waste products. Fisherfolks will have additional earnings due to increased demand of fish by-products.

From the strong fibers of coconut husks can polymer-infused concrete and foams be made.

 Linking wastes and innovation

 Region X is faced with huge volumes of coconut and fish processing wastes.

 Realizing this problem, the MSU-IIT researchers proposed putting up a research center for the region. They envision the research center not only to stimulate economic development, but also to spur innovation in the region. Also, with the center in place, these wastes that are rich in natural polymers can be turned into useful products that can generate additional income.

 The center’s program leader Dr. Arnold A. Lubguban and his colleagues Dr. Arnold C. Alguno, Dr. Ronald P. Bual, and Dr. Roberto M. Malaluan who, by themselves, are recognized experts in their fields.

 Partnering with these researchers are other campuses of MSU such as those in Naawan, Misamis Oriental, Marawi and General Santos, Caraga State University, Ateneo de Davao University, and private companies like Chemrez Technologies, Inc., URATEX Philippines, MERAV Bio-Nutraceuticals Corp., Nuevochem Specialties, Inc., and Phoenix Petroleum.

 Learn more about this promising research center in the upcoming DOST’s Big 21, the science agency’s selection of the projects, high-impact programs, and R&D initiatives. The big reveal is on 7 September 2021, 10:00AM, live to be broadcast at the DOST Philippines’ Facebook page. (With information from MSU-IIT.)

 More news updates on DOST's Big 21 in 2021

Below are more of the high-impact programs, projects, and R&D initiatives of the Department of Science and Technology to be revealed during the DOST's Big 21 in 2021 launch on September 7, 202110:00AM via Zoom and to be broadcast at the DOST Philippines Facebook page.


 PCSO kinunsulta ang mga STL operators tungkol sa mga rebisyon ng IRR; PCSO pinalawak ang mga estratehiya upang lumakas ang benta at Nagdurugo ang PCSO

PCSO kinunsulta ang mga STL operators tungkol sa mga rebisyon ng IRR

April 4, 2018-Nakipagkita sina Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) General Manager Alexander Balutan kasama ang mga miyembro ng board kamakailan sa mga Authorized Agent Corporations (AACs) buhat sa ibat-ibang bahagi ng bansa upang i-assess at talakayin ang mga rebisyon o pagbabago sa Implementing Rules and Regulations (IRR) ng Small Town Lottery (STL).

Isa rin sa dahilan ng nasabing consultative meeting ay tugunan ang mga isyu at suliranin natatamo ng mga STL operators tungkol sa kanilang Presumptive Monthly Retail Receipt (PMRR). Sa kasalukuyan ay may 83 AACs na aktibong nagpapalaro ng STL sa buong bansa.

Ayon kay Dr. Alex Castillo, consultant to the Office of the Chairman, Anselmo Simeon Pinili, na may 43 operators ang nagsabi kung bakit sila nahihirapang makabayad ng kanilang PMRR sa pangkalahatan. Ang iba ay ang suliranin nila ay mataas ang kanilang, pagkakaroon pa rin ng mga bookies, walang suporta ang kapulisan, pakikialam ng pulitiko at LGU, mga aktibidad ng

“peryahan ng bayan” o iligal na mga pasugal, bilang ng mga patama, kumisyon ng mga ahente, logistics, natural at gawang -taong kalamidad, holidays, TRAIN law, at pondong premyo para sa mga mananalo.

Nuna dito ilang mga kritiko ang nag a akusa sa PCSO na umano ay palpak ang gobyerno dahil sa mga pagkukulang ng mga bayad ng AACs’ na PMRR. tugon naman ng PCSO ay ang paglatag ng panukalang IRR revision sa mga AACs bilang sagot sa mga suliraning inilatag ng mga operators na ang layunin ay magkita sila sa gitna.

“We want to help them so we are revising and improving the IRR. But we must remember, they signed a contract with us, with the government, they should follow that first. The new proposed formula is not yet applicable to the AACs who haven’t paid their shortfalls. This shall be implemented upon the payment of their shortfalls and renewal of their contracts or for new applicants.

This won’t be the basis to pay for their shortfalls,” paliwanag ni Balutan.
Kabilang sa mga pagbabago sa IRR na nai presenta ni Ted Quiano, chief of staff ni Pinili ay pagpapalit sa pangalan ng PMRR sa Guaranteed Minimum Monthly Retail Receipt (GMMRR) at pagpapalit sa STL Monitoring Group bilang Advisory Committee na magsu supervise at magmo monitor sa operasyon sa mga lalawigan at magtitiyak ng efficiency at effectiveness ng STL operations at magbibigay ng mga rekomendasyon.

“There will also be a proposed a minimum and maximum [realistic] GMRR. If they fail to remit in two months, they will be terminated,” ayon kay Balutan. lilinawin rin nito ang mga minor at major violations na may kaukulang fine at penalties gaya ng hindi pagsusuot ng tamang identification card (ID) at uniporme, hindi pagsusumite ng kinakailangang reports (annual/monthly), hindi pagbabayad ng kinakailangang cash bond sa loob ng required period, hindi pagsusumite ng kinita nang STL.

May inorganisang isang Monitoring Task Force para sa operasyon sa mga lalawigan at rehiyon na may isang tao bawat isa sa National Capital Region, Luzon, Visayas, at Mindanao, apart from the personnel from the Philippine National Police, National Bureau of Investigation, at Central Intelligence and Detection Group, at iba pang mga sumusuportang ahensya.

“There will also be stricter screening of incorporators to address the issue of people using STL as jueteng fronts. We will make sure that incorporators are not involved in drugs or any illegal activities or drug syndicates,” sabi ni Balutan.

Hahayaan ng PCSO ang mga AACs na ipagpatuloy ang kanilang operasyon ngunit kailangan nilang magbayad sa mga kakulangan buhat sa mga dating sistema sapagkat iyon ang kanilang nilagdaan dahil pag hindi nila sinunod ay maari silang ma terminated. “That’s our business deal.

Pinirmahan nila ‘yun. Risk na ng company ‘yun. Gumawa na kami ng paraan para mabayaran nila ‘yung shortfall with this [proposed] formula. Otherwise, we have no recourse to terminate you. Business po ito,” paala ala ni Balutan.

Kapag na aprubahan na ang panukalang pagbabago sa IRR, ito ay isusumite na sa Malacanang. suhestiyon ng mga AACs ay magkaroon ng quarterly consultation upang ma engganyo ang pagtalakay at maayos na relasyon sa pagitan nila.Buhat sa detalyeng galing ng PCSO (MJ Olvina-Balaguer, 09053611058,)


10 Maligayang Malusog na Mga Tip sa Puso- DOST PCHRD

Ngayong Pebrero sa pagdiriwang namin ng Philippine Heart Health Month 2018, binibigyang diin natin ang pangangailangang protektahan ang ating puso. Ang isang pag-aaral mula sa Harvard Medical School ay nagmungkahi na magsimula sa sampung maliliit na hakbang na madaling sundin ng mga tao sa lahat ng edad:

1. Maglakad nang 10 minutong lakad. Ang isang simpleng paglalakad ay isang mahusay na paraan upang simulan ang araw kahit na hindi ka ehersisyo.

2. Itaas ang iyong sarili, at ang ilang mga timbang din. Ang pag-angat ng dalawang-libong timbang ng ilang beses sa isang araw ay maaaring makatulong sa tono ng iyong kalamnan sa braso. Kapag nagsimula kang masanay dito, maaari kang magpatuloy sa mas mabibigat na mga item sa pamamagitan ng pagsali sa isang gym dahil ang pagsasanay sa lakas ay nakakatulong na kundisyon ang iyong puso na maging mas mahusay at mas mahusay na makapagbomba ng dugo sa buong katawan.

3. Kumain ng mas maraming prutas o gulay sa isang araw. Gustung-gusto ang mga prutas at veggie, madaling ma-access ngunit masustansiya, at mabuti para sa iyong utak at katawan. Sa pamamagitan ng pagkain ng mas maraming prutas, iniiwasan mo ang pag-ubos ng maraming calories, mas maraming asukal, mas malusog na taba.

4. Simulan ang iyong araw sa agahan. Simulan ang araw gamit ang mga hilaw na pagkain prutas at buong butil tulad ng oatmeal, cereal, o buong-trigo na tinapay. Ang buong butil ay tumutulong sa pagbaba ng mga antas ng kolesterol sa dugo at nagpapabawas ng panganib sa sakit sa puso.

5. Hawak ang mga inuming nakalalakas. Ang paggupit ng isang baso ng inuming may asukal o kape na puno ng calorie ay madaling makatipid sa iyo ng 100 o higit pang mga calorie sa isang araw. Drinkd pkrnty ng tubig.
Community Verified icon

6. Magkaroon ng isang maliit na bilang ng mga mani. Ang pagkakaroon ng labis na pananabik sa mga chips at cookies? Subukan na kunin ang isang maliit na bilang ng mga mani sa halip. Ang mga lokal na mani tulad ng cashew nut, pili nut, peanuts, at iba pang mga halo-halong mani ay naglalaman ng hindi nabubuong mga taba, na kung saan ay ang mabubuting tao Maaari mo ring idagdag ang mga ito sa mga salad para sa isang malusog at masarap na langutngot.

7. Suriin kung ano ang nasa ilalim ng dagat. Pumunta sa diyeta sa mga pagkaing-dagat. Kumain ng mga isda at iba pang mga uri ng pagkaing-dagat sa halip na pulang karne minsan sa isang linggo. Mabuti ito para sa puso, utak, at baywang.

8. Huminga nang mahinahon at malalim. Huminga, Exhale maglaan ng oras na tipunin ang iyong mga saloobin at huminga. Ang mabagal at malalim na paghinga ay maaari ring makatulong na mabawasan ang presyon ng dugo at kalmado ang iyong isip.

9. Hugasan ang iyong mga kamay. Ang paghuhugas ng iyong mga kamay ng sabon at tubig nang regular ay isang mahusay na paraan upang maprotektahan ang iyong puso at kalusugan. Ang trangkaso, pulmonya, sipon, at iba pang mga impeksyon ay maaaring makaapekto sa iyong puso.

10. Gawin itong madali. Kapag binigyan ka ng buhay ng calamansi, subukang mag-tap sa iba pang positibong damdamin. Ang pagiging positibo ay naiugnay sa mas mabuting kalusugan, mas mahabang buhay, at higit na kagalingan, sa parehong paraan ng galit, pag-aalala, poot, at negatibong emosyon ay maaaring magpalitaw ng mataas na presyon ng dugo at sakit sa puso.

Tandaan, ang mga sakit sa Cardiovascular (CVDs) ay ang bilang 1 sanhi ng pagkamatay sa mundo na umabot sa 17.7 milyong katao na namamatay sa karamdaman ng mga daluyan ng puso at dugo bawat taon. Bagaman isang nangungunang pandaigdigang mamamatay, ang karamihan sa mga CVD ay maiiwasan sa pamamagitan ng pagtugon sa mga kadahilanan sa peligro tulad ng paninigarilyo, hindi malusog na diyeta at labis na timbang, pisikal na hindi aktibo, at mapanganib na pag-inom ng alkohol.

Ang pagkakaroon ng isang malusog na puso at isang malusog na buhay ay hindi kailangang magastos. Sa pamamagitan ng pagsisimula ng maliit at pagpayag na gawin ito araw-araw, mas madali at napupunta ka para sa mas malalaking layunin. Isang magiliw na paalala ng 10 Maligayang Malusog na Mga Tip sa Puso mula sa Kagawaran ng Agham at Teknolohiya - Konseho ng Kalusugan at Pagpapaunlad ng Kalusugan ng Pilipinas (DOST-PCHRD) (MJ Olvina- Balaguer, 09053611058, maryjaneolvina@gmail.com)


SA ginanap na Stakeholders Meeting on Training Objectives for Primary Care in the Philippines na pinangunahan ng National Academy of Science and Technology (NAST) ng Department of Science and Technology (DOST) at ng Department of Health (DOH)tinalakay ang kahalagahan ng primary care.

Sa pangunang pananalita ni DOH Asec Dr. Eric Tayag, aminado siyang malaki ang kakulangan ng bansa sa mga primary care workers at bunsod nito ay kakabit ang napakaraming suliranin pangkalusugan na lumalabas lalo sa kanayunan o sa mga malalayong lugar sa kalunsuran.

Pangangailangan sa kakulangan ng primary health care workers lalo sa kanayunan o sa mga malalayong lugar. Ipinaliwanang ni Dr. Fely Marilyn E. Lorenzo, Chair, Technical Committee on Nursing on Nursing Education ng Commission on Higher Education (CHED.

Makapag contribute ng mga bagong primary health care workers midwife, nurse at doktor na ipinaliwanag ni Dr. Salvador Isidro Destura, Dean ng School of Health Sciences University of the Philippines Manila. Nagpo pokus sa primary care at integrative medicine, health systems base at research base lalyunin nila ay makaproduce ng primary care providers, pagsasama ng eastern at western medicine at community based o based in need.///pictures and text from Michael N. Balaguer, 09333816694, michaelbalaguer@diaryongtagalog.net


16 Cambodian Delegates Visited PH; 

Study the PhilHealth way 

Cambodian delegates from the National Social Security Fund (NSSF) of Cambodia are recently in the Philippines and learned more about the Philippine experience in implementing the social health insurance program and providing coverage for the informal sector worker.

The study visit of 16 Cambodians is the first for PhilHealth this 2018 and the Social Health Insurance Academy (SHIA) is expecting more delegates from other countries to learn more about social health insurance, the PhilHealth way.

Graced the occasion were Jovita Aragona, Chief Information Officer; Nerissa Santiago, OIC-Senior Vice President and Concurrent Vice President for Actuarial Services and Risk Management Sector; Dr. Francisco Soria, Jr., OIC-SVP for Health Finance Policy Sector; Dr. Narisa Portia Sugay, OIC-Vice President for Member Management Group; Chona Yap, Senior Manager for Overseas Filipinos Program; Dr. Melanie Santillan, OIC-Senior Manager for Benefits Development and Research Department; and Vergil de Claro, Division Chief – Corporate Planning Department at PhilHealth Head Office in Pasig City

The Cambodian delegation began with a two-day discussion on topics such as the NHIP Story and Strategic Directions, PhilHealth Today – Bigger and Better Membership Programs by Virtue of RA 10606, PhilHealth Benefits and Availment of Services, Benefits Development and Accreditation of Health Care Providers, Actuarial Process and Valuation, PhilHealth Enterprise Architecture, Getting the Message Across – Communicating and Advocating NHIP, and the PhilHealth Feedback Mechanism.  The delegates had familiarization tour at Local Government Unit (LGUs) and Health Facilities as well as the PhilHealth Local Health Insurance Office in Calamba, Laguna to observe first-hand how the NHIP works.

Ruben John A. Basa, Executive Vice President and Chief Operating Officer of the Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) welcomed the delegates headed by Dr. Sum Sophorn, Deputy Director of NSSF, in behalf of Interim/OIC, President and CEO Dr. Celestina Ma. Jude P. De la Serna. 

According to Basa, PhilHealth’s existence for the past 22 years has made it the biggest social protection agency in the Philippines. With the agency almost marking 23 years of continuously providing excellent quality health care services to the Filipinos, PhilHealth is more than willing to share the knowledge and expertise in improving and stabilizing the National Health Insurance Program (NHIP) for the long-term. Basa added that “with the 80% net satisfaction survey results, members are truly convinced about the health insurance benefits that they are getting.”

Sophorn thanked PhilHealth officers and staff for granting their request for a study visit in the Philippines.  “As the NSSF of Cambodia already implements our own public health insurance that covers the formal labor sector workers, this time, we are particularly interested in covering the informal sector worker starting this year and we believe we can learn more about the Social Health Insurance system in your country,” he said. 

Arsenia Torres, Senior Manager of  (SHIA) emphasized the importance of the study visit, citing the delegates’ need to explore and appreciate the NHIP and how it has become a success driver towards the Philippines’ quest for universal health coverage.  (MJ Olvina- Balaguer, 09053611058, maryjaneolvina@gmail.com

The move to accredit nurses for the NHIP was in recognition of their vital roles in the local health care system.“They are among the promoters of primary health care, acting as frontliners in communities to deliver public health services,”said Dr. Celestina Ma. Jude P. De la Serna, Interim/Officer-in-charge, PhilHealth President and Chief Executive Officer.“By accrediting these nurses, we are assured that the quality of service that they provide to mothers and newborns in birthing homes are of the desired and expected quality,”she added.

Registered Nurses( RNs’) in the Philippines opens to apply for PhilHealth Accreditationg based on Circular 2017-0023 (Revision 1) which was published last December 29, 2017,PhilHealth called on registered nurses to become professional heath care providers for the three (3) packages in PhilHealth-accredited birthing homes.

Automatically once accredited, the nurses will receive payment from PhilHealth for services rendered to members who are availing themselves of the MCP, NCP or NSD packages in accredited birthing homes.

Interested nurses may voluntarily file their applications with the Regional or Local Health Insurance Offices in their localities. They may also call PhilHealth’s 24/7 Action Center Hotline, (02) 441-7442 for the list of documents needed for the application.

The policy also stated that the nurses who will qualify for accreditation may also provide services for family planning benefits being performed and reimbursed in primary care facilities such as intra-uterine device (IUD) insertion and Subdermal Contraceptive Implant Package, but subject to additional requirements such as trainings.

Part of the requirement to qualify for accreditation, nurses must be licensed practitioners, and must have completed training on Basic Emergency Obstetric and Newborn Care from Department of Health (DOH) institutions. The nurses must also have at least two (2) years’ experience in the labor or delivery room of at least a Level 1 hospital.

They must also comply with the provisions set forth in the Performance Commitment that they will sign with PhilHealth, and must be active PhilHealth members with qualifying premium contributions at the time of application. The nurses, however, may be affiliated with a maximum of three (3) PhilHealth-accredited non-hospital birthing facilities.

Subsequently, they will also be subjected to performance monitoring in accordance with the Health Care Providers – Performance Assessment System (HCP-PAS) articulated in PhilHealth Circular 2016-0026. (MJOlvina- Balaguer, 09053611058,maryjaneolvina@gmail.com)


Imagination is the limit Unique designs from scrap

Double zero waste campaign by DOST-CAR among furniture industry players in Abra yields unique products  and competitive firms while keeping the environment clean.
Producers can use left-over materials from production and turn them into something useful.  This piece of advice from Forester Moreno L. Santander, Jr. inspired Abra furniture makers to explore their imagination to come up with unique, creative products.
The furniture makers were participants to a series of trainings for
Abra-based furniture producers organized by the Department of Science and Technology-Cordillera Administrative Region (DOST-CAR) thru the Provincial S&T Center-Abra in partnership with DOST-Forest Product Research and Development Institute (FPRDI).
Santander, science research specialist  of DOST-FPRDI, was one of the
resource persons in said training series that focused on mixed media
furniture, resin lamination, and upholstery. He underscored that one of the main advantages of mixed media design is that production scraps can be turned into something useful.
In furniture making, mixed media pertains to the use of different raw
materials like wood, metal, bamboo, rattan and others in a single product.
*Raw material combinations for unique designs*
Santander added that furniture makers can create distinct products from their own designs and raw material combinations to set them apart from other companies.  Likewise, furniture makers can take advantage of raw materials endemic in their locality to create designs that would be difficult for others to copy.
Forester Santander also emphasized that product development should be an integral part of a company’s activities. He added that developing forest products is a continuous process that involves research of possible materials and their characteristics, concept generation or visualizing and sketching possible designs, and evaluation of the components of the product.
Forester Aralyn L. Quintos, senior science research specialist also at FPRDI, discussed wood finishing techniques and remedial measures on finishing problems. Science Research Analyst Eduardo M. Atienza, meanwhile, gave FPRDI recommended procedures in finishing.   Participants also had the chance to work on actual mixed-media designs provided by FPRDI under the guidance of Fernando M. Pesigan, science aide of the same institution.
*Hands-on training*
In addition to mixed media design and wood finishing techniques, FPRDI also provided the participants hands-on training on resin casting/lamination.
Resin is a highly viscous substance that comes from plants or synthetically produced. In resin casting or lamination, synthetic resin and other materials such as scrap wood, shells, leaves, etc. are put into a desired mold and allowed to harden. Products that can be made through this process include accessories, drawer handles, and decorations, among others.
Imagination is the limit in creating resin laminated products,” said
Forester Quintos. The five-day training was held on November 7-11, 2017 at the Provincial Science and Technology Center and Balbin’s Furniture in Bangued, Abra. The training aims to keep local furniture makers competitive in the market. It is one of the programs of PSTC-Abra that support local micro, small and medium enterprises through the sharing of DOST technologies. Furniture-making is one of thriving industries in the province because of the availability of raw materials for furniture. 
*Challenges in furniture making industry*
However, recent restrictions on the harvest and use of certain hardwoods have posed some challenges to the local furniture industry.
There is a need to expand the raw material base in furniture production so that local producers can remain competitive,” explained Menandro B. Buenafe, provincial director of DOST-Abra.
Buenafe further said that this training can also help the local furniture makers minimize waste by giving them ideas on how to transform scraps into useful materials.
*Zero waste company in Abra*
Here in Abra for example, Balbin’s Furniture, one of our cooperators for Small Enterprises Technology Upgrading Program, is already practicing zero waste in its production process,” he added.
Balbin’s Furniture turns scraps of woods, bamboo, wood shavings and even saw dust into high value by-products.  Trimmings are usually used as fuel for the lumber kiln dryer and the excess are mixed with saw dust to turn into charcoal briquettes.  The process of making charcoal briquettes also produces another by-product, liquid smoke, which can be used as deodorizer, disinfectant, and insect repellent.
As a breakthrough in recent years, FPRDI experts introduced another way of using waste materials by turning scrap wood, bamboo, and saw dust into mosaic accents in furniture. Balbin’s Furniture adopted this method and began creating furniture with mosaic accents. These products found their way in big markets after being exhibited in the SM Mall of Asia during one of the National Science and Technology Week events, a yearly activity organized by DOST to promote science and technology in the country.///Maria Luisa S. Lumioan, DOST-Abra


Ika 100o site ng STARBOOKS ang kamakalan ay ilinagay sa Calauan Laguna partikular sa Dayap National High School sa Bgy. Dayap. Ang…


Kasama sa mga nakibahagi ay si Dr. Reynaldo Ebora ng Philippine Council for Agriculture Aquatic and Natural Resources Research and Development, Engr. Edgar Garcia ng Technology Applications and Promotions Institute, Dr. Jaime Montoya ng Philippine Council for Health Research and Development at si National Academy of Science and Technology Executive Director Ms. Lunigning Samarita-Domingo.

Bukod sa mga pananaliksik ukol sa kalusugan at kaugnayan nito sa malawakang pagbabago ng klima ay nagkaroon ng mga pagtutulungan ang mga mananaliksik sa Timog Silangang Asya bunsod na rin sa kasalukuyang ASEAN Economic Integration. Kabilang samga pagsasaliksik at nagwaging pag aaral ukol naman sa pananaliksik paa sa “Pandan” isang halamang karaniwang kilala natin at kasangkap ng atin mga pagkain.

Isa pang pag aaral ay ukol sa Thermal Energy na isang uri ng energy sorce na kailangan ngayon dahil sa kakulangan natin sa kuryente. Drug discovery and Development, energy dahil ngayon ay nag iimport tayo ng coal at ang pangunahing layunin ay  makapag prodyus tayo ng sariing atin,

Naglalabanang food at fel ngayon, dahil angmga pinipili na sources of alternative energy ay kmukumpitensya sa pagkain dahil kinakain din ang raw materials kaya mas maigi na magsaliksik ng mga bagong pagkukunan upang makatulong sa ating bayan.

Gayundin sapagdiskubre ng mga bagong gamot nais ng PHILAAST natunay na makakuha ng mga sources na talagang sariling atin at dina tay aangkat sa aibayong dagat, dagdag industriya na ri ito sa ating bansa namakapag aambag sa pagkakaroonng trabah ng marami sa atinng mga kababayan na diretso na sa pinapangarap ng gobyernong industrialisasyon.

Dahil sa pagdalo rin sataunang pagdiriwang ng “Singkaban Festival” sa lalawiganng Bulacan at ang parangal ukol sa “dangal ng Lipi” dumal rin at nakibahagiang Chairman Emeritus ng PHILAAST at kasalukuyang kalihim ng DOST na si Sec. Fortunato T. dela Pena.///michael balaguer


Disenyo ng mga evacuation centers dapat isa ayos. storya mula sa post sa headlines

tinanong naman ni Dr. Montoya ng PCHRD kung ano ang pangunahin sa kanilang research agenda ngayong panahon ng pagbabago ng klima, sagot ni Dr. Lamberte, una umano ay kailangan na maipaalam ng maigi sa mga LGU ang tamang paghahanda.

Ikalawa ay ang paghahanda sa pagkain at ikatloay ang pagbabago sa mindset o frame of mind ng mga tao, ito angdapat unahin ng mga mananaliksik.

sa bahagi naman ni Ramon San pascual, kailangan ang mga renewable energy sources sa mga pagamutan,pondohan ang mga efforts para sa renewables sa bahagi ng healthcare at ang paghahanda rin sa pagkain.food, water security at ang pananaliksik ay dapat na regular na i update ayon kay Dr. Bernadeth ramirez.

bahagi rin samga dumalo ay sina DOST USec. Rowena Guevara, dr. Nennette Abilay ng DOST MIMAROPA, PCAARRD Director Dr. Rey Ebora, STII Director Richard Burgos at PHILAAST President Dr. Alvin Culaba. ///michael balaguer


Ipinagkaloob ni PCIEERD Executive Director, Dr. Carlos Primo C. David ang kanyang pambungad na pananalita at pasasalamat sa mga dumalo sa pakikibahagi ng mga ito sa kanilang pagdiriwang.inilahad rin niya ang patuloy na layunin ng konseho na solusyunan ang mga pangunahing suliranin ng lipunan sa pamamagitan ng teknolohiya na nilikha sa pamamagitan ng kanilang mga mananaliksik. Kasunod ay ang mensahe buhat kay DOST Secretary Prof. Fortunato T. dela Peña sa pamamagitan ng video. Binanggit ni Prof. dela Peña ang mga PCIEERD-funded technologies na maipagmamalaki at binate ang konseho para sa isang job well done.

Photo 2: Prof. Fortunato dela Pena (left) and Dr. Carlos Primo David (right) delivering their welcome remarks.

Ang mga mensahe ay sinundan ng ilang pananalita mula sa kanilang mga natatanging bisita, sina Atty. Anne Mariae Celeste Jumadla ng Revo IP Mente, isang intellectual property (IP) management company, na nagsalita ukol sa “Turning Technologies into Business”. Tinalakay naman ni Atty. Jumadla ang paglikha ng competitive advantage sa business of technologies. Sinundan ito ni Dr. Ria Liza Canlas, isang IP lawyer. Tinalakay niya ang mga balakid sa pagtatayo ng RPM Business Solutions, isang technology-based company. Inisa isa niya ang tatlong mga balakid na maaring harapin ng isang tao sa pagtatayo ng isang tech-based company sa bansa: paano magsimula ng isang kumpanya, ang mga kumpetisyon sa industriya ang pag proteksyon sa intellectual property. Ang ikatlong tagapagsalita ay si Dr. Emmanuel Ramos, ang managing director ng Tekton Geometrix Inc, na ibinahagi ang kanyang mga karanasan sa technology commercialization. Kabilang rin sa kanyang pagtalakay ay kung paano ang PCIEERD ay nagging bahagi sa pagbuo ng Tekton Geometrix.

. Photo 3: Guest speakers Dr. Ria Liza Canlas (upper left), Atty. Anne Mariae Celeste Jumadla (upper right), Dr. Emmanuel Ramos (bottom left), and Dr. Junhee Lee (bottom right) delivering their talks.

Ang mga pagtalakay ay tinapos ni Dr. Junhee Lee, CEO ng COXEM. COXEM ay isang Korean company na nagmat manufacture ng mga scanning electron microscopes (SEMs). Ang tinalakay ni Dr. Lee’s talk ay uminog sa kanilang karanasan sa pagsisimula ng kanilang kumpanya mula sa teknolohiya na nilikha ng kanilang mga institusyon sa pamahalaan, ang Korean Institute of Standards and Science (KRISS). Ipinaliwanang ni Dr. Lee ang kahalagahan ng agham at teknolohiya sa pag angat ng ekonomiya ng Korea.

Binigyan ng pagkakataon ang mga dumalo upang makapagtanong sa mga tagapagsalita sa pamamagitan ng isang. Inaliw naman ng Manila Guitar Quartet ang lahat  sa pamamagitan ng isang bilang tangan ang mga guitar prototypes buhat sa Gitara ni Juan, isang proyektong pinondohan ng PCIEERD.

Sa pagpapatuloy ng aktibidad, ang mga nagsidalo ay nagkaroon ng pagkakataon na sumakay sa Hybrid Road Train ng DOST. Ito ay isang road train na tumatakbo sa pamamagitan ng diesel fuel o electric batteries sa tulong ng isang hybrid engine. Ito ang sinasabing epektibong solusyon sa lumalalang suliranin sa mass transportation sa kalunsuran ng bansa kasabay nang pag anyaya sa mga dumalo sa mga business matching technology clinics katulad ng:

  1. Technologies for a Healthy Lifestyle: rice-monggo (RIMO) curls, tablea, dried foods, healthy drinks from the Food Innovation Centers
  2. Technologies for Household Use: Rainwater collection system and  ceramic filter
  3. Technologies for Recreation: Gitara ni Juan
  4. Technologies for Education: VISSER, e-books
  5. Technologies for Transportation: Electronic vehicle charging machine, e-vehicle, road rain (CRT)

Photo 4: Gitara ni Juan project leader Professor Nathan Manimtim discussing the origin of the project in the Gitara ni Juan clinic.  Photo 5: Passengers disembarking from the DOST Road Train ride.

Phil-LiDAR flood hazard maps, rainwater collection system, at ceramic water filters  ang ipinamahagi sa mga local government units ng Region III, lalo sa mga bayan ng Licab, Penafrancia, at Talugtug sa Pampanga. video at live presentations ng mga featured technologies katulad ng Food Innovation Centers (FICs), Versatile Instrumentation System for Science Education and Research (VISSER) at electronic vehicle charging machine (CharM) kasunod ang turnover ng nasabing mga teknologiya. Tinapos ni Dr. David ang okasyon sa kanyang pangwakas na pananalita kung saan sinabi niya na ang mga naipakitang teknolohiya ay ilan lamang sa dalawandaang mga teknolohiyang pinondohan ng PCIEERD./// mula sa PCIEERD by michael balaguer

Soroptimist International of Meycauayan bumisita sa DZRJ

 Sa mga proyekto at programa nilang mga itinataguyod, kanilang tinututukan ang kapakanan ng mga kababaihan, mga nanay, lola, asawa, ate at lahat ng kababaihan isa sa kanilang pangitain ay ang women empowerment lalo at higit sa maraming panig ng mundo ay hindi pa rin pantay ang kalagayan ng kababaihan kumpara sa kalalakihan.
soroptimist 1




Sa pamamagitan ng mainstream media gaya ng Radyo, dahilan upang bumisita sila sa DZRJ 810 Khz AM, programang “Yesterday, Today and Tomorrow” nina Ms. MJ Balaguer at Jun Obrero, nais nilang ipakilala ang kanilang samahan sa madla at ang mga ginagawa nitong serbisyo sa komunidad, halimbawa sa mga serbisyong ito ay mga socio civic projects gaya ng medical missions, feeding program, livelihood generation atbp ngayon nga ay kaagapay rin nila ang online media sa pamamagitan ng www.diaryongtagalog.net .///Michael Balaguer





Philhealth Dashboard kapaki pakinabang na inobasyon sa pagkalap ng data

HARMONIZATION and synchronization ng mga data buhat sa Kagawaran ng Kalusugan at ng Philhealth bagaman internal nila ang nasabing dashboard matitiyak na magiging ligtas ito laban sa mga banta ng hacking buhat sa labas.

Tanong buhat sa www.diaryongtagalog.net sa pulong balitaang ginanap, pahayag ni Mr. Lito Abando, consultant ng Philhealth kasama si Ms. Jovie Aragona, Philhealth Communication and Information Officer tiyak nilang hindi ito maha hack ng mga masasamang loob na nais siraan ang ahensya dahilan sa state-of-the-art na teknolohiyang nasa likod ng system sa kabila ng maari itong mai access gamit ang cloud at maari ring mag upload.
Encrypted ang data na mag na mangagaling at ihahatid kaya may katiyakang hindi mako corrupt ang data batay sa mga paliwanag ng ahensya sa mga mamamahayag.

Samantala, may existing na kolaborasyon na ang Philhealth, Department of Health at Department of Science and Technology ukol sa E-Health na pinangunahan ng Philippine Council for Health Research and Development. Kaugnay nito ay maari nang makapag avail ng plastic PVC card ang mga miyembro ng Philhealth na isang Government issued valid ID.///Michael N. Balaguer. Sundan sa 1diaryongtagalog.blogspot.com




Posibleng Pagbagsak nang Mindano Grid dahilan sa Pagdeklara ng Red Alert-NGCP

 PAG AARI ang nasabing lupa na kinatatayuan ng tore na sina Mr. Johnny Sambitori, Intan Sambitori at Naguib Sambitori, hindi nila pinayagan ang ngcp sa kanilang lupa upang ayusin ang nasirang transmission facility. Ang mga negosasyon sa pagitan ng ngcp at mga Sambatori ay di nagtagumpay dahil ayon sa mga Sambatori, di sila binayaran ng gobyerno sa kanilang mga claims nuon pa.

Ngayon nakatakdang maranasan ng mindanao ang grid collapse dahil sa pagpapatuloy nang nsbing sitwasyon dahil iisang linya lamang ito na ndedeliver ng kuryente mula sa agus hydro complex, habang ang maramag-bunawan 138 KV, pag tuluyang nasira ang nasabing linya wala nan kuryenteng makakarating mula sa natitirang agus facility patungo sa katimugang Mindanao kung saan ang karamihan sa may malaking pangangailangan sa kuryente ay matatagpuan, ang dulot nang kawalan ng balance sa hilaga at katimugang bahagi ng Mindanao at magdudulot nang pagbagsak ng buong sistema. Kapwa ang Davao City at General Santos ay matatagpuan sa katimugan at may tunay na banta nang tuluyang maputol sa pinagmumulan ng suplay, ang hydro facilities.

Umaapila ang ngcp sa publiko, local at pambansang gobyerno, pulis at military na tumulong bantayan ang mga tore upang hindi maharangan ang pagpapatuloy ng transmisyon nang kuryente, umaapila rin ang kumpanya sa mga lider ng local na komunidad na kilalanin ang mga nambomba sa kanilang mga tore at tumulong sa pakikipag usap sa mga di nakikipagtulungan na mga my ari ng lupa upang maiwasan ang mahabang kawalan nang kuryente. Mula sa detalyeng buhat kay Mr. Ernest Vidal, Regional Communications Officer ng NGCP sa Gitnang Luzon.///Michael Balaguer  


Ganoon rin umano ang naganap nuong nakaraang taon 2015 ayon sa pangunang pananalita ni PAGASA Acting Administrator Dr. Vicente Malano sa Press Conference on El Niño and Seasonal Climate Outlook. Ayon pa sa PAGASA, taong 2013 ang pinka mainit na panahong naita ang ahensya na umabot sa .93 degrees celcius.

Ayon pa sa kanilang pagtaya, sa katapusan ng pebrero ngayong taon ay 60% ng bansa ay makakaranas ng tagtuyot o drought, ang kanilang tinutukoy ay meteorological drought at hindi agricultural drought n pamilyar sa maraming Pinoy lalo sa kanayunan.

Mula naman enero hanggang hunyo, sinasabing makakaranas lamang nang 2 tropical cyclone o bagyo ang bansa sa halip n 6 n kraniwang bumibisita sa Philippine Area of Responsibiity. Ipinagdiriwang rin ng bansa ngayon ang National Time Consciousness Week kung saan kasama ang PAGASA at pinangununhn ng Science and Technoloy Information Institute (STII) ay isinusulong na mabura na sa kamalayan n Piipino ang Filipino time n synonymous sa pagiging atrasado.

Ilan sa maituturing na mnipestasyon ng EL Niño ay ang mga sumusunod: mababa sa normal ang patak ng ulan, nababalam ang pag iral nang tag ulan, bumababa ang bilang ng mga pumapasok na bagyo at sinasabing sa Mindanao ay naransan ang mga manipestasyon ito. Nakabawi lamang ang bansa nang pumasok ang mga bagyong Nona at Onyok.

Bunsod nito nakatakdan magsagawa ng cloud seeding operation an PAGASA kasama an m stakeholders buht sa El Niño Task Force gaya ng Department of Agriculture, Department of Public Works and Highways, Philippine Air Force, Department of Science and Technology, Department of Health at pinangungunahan ito ng National Economic and Development Authority.

Kabilang sa mga opisyales ng PAGASA na nakibahagi bukod kay Acting Administrator Dr. Vicente B. Malano ay si Ms. Analiza S. Solis, Senior Weather Specialist na nagbahagi ukol sa Updates on El Niño at si Mr. Anthony Joseph R. Lucero, Senior Weather Specialist na nagbahagi naman ng El Niño and Seasonal Climate Outlook.///Michael Balaguer




mga programa ng DOST sa Region 3 ibinaba sa Pulilan Bulacan

Handloom weaving sa pangunguna ng Philippine Textile Research Institute (PTRI), isa ring ahensya sa ilalim ng Department of Science and Technology batay sa panayam sa DOST Bulacan nitong nakaraang Re Launching ng BPSTPC and Turn Over of DTI Shared Service Facility Project nitong nakarang abril 6 2015 sa Malolos City sa Bulacan.

Sa nasabing aktibidad kabilang si Bulacan Governor Wilhelmino M. Sy-Alvarado na pinangunahan ang nasabing aktibidad ng Deparetment of Trade and Industry sa Bulacan kung saan naroon rin ang kanilang  regional director para sa Region 3 na si Ms. Judith P. Angeles na nagpaliwanag ukol sa rationale ng DTI SSF gayundin 2 makina ang idinagdag at ibinigay ng DTI karagdagan sa orihinal.

Die cutting machine ang isa sa mga ito na kabilang sa mga ipinaliwanag ng Bulacan DOST ay kabilang sa mga Venture financed na mga machines na may Grant in aide worth 100,000 pesos. Buo ang suporta ng pamahalang panlalawigan ng Bulacan sa mga programa ng pambansang pamahalaan gaya ng Department of Trade and Industry at Department of Science and Technology. Kabilang rin sa mga opisyales ng Bulacan na nakibahagi ay si Vice Governor Daniel Fernando at Board Member Felix Ople. (mike Balaguer)


DOST-ICTO and INTEL Philippines DIGIBAYANIHAN Aims to Make 5 Million Filipinos Computer Literate

“INTEL believes that DIGIBAYANIHAN has already achieved one of the goals we first set in the mid-2014 and that is to put digital literacy at the forefront of the national agenda for human and economic development;

With DOST-ICTO supporting the DIGIBAYANIHAN as a component of its national strategy we hope to see the full impact of a digitally literate Filipinos in just a few years. INTEL is proud to be a driving force in the initiative and we will continue to lend our expertise in the IT education among the youth and technology leadership to ensure that we reach the digitally excluded members of the population”

Pahayag ni Calum Chisholm, ang Country Manager ng INTEL PHILIPPINES sa pulong balitaan na ginanap sa Makati City kamakalawa. Kabalikat ang INTEL Philippines sa mga proyekto ng nasabing sangay ng kagawaran ng agham at teknolohiya upang isulong ang mga programang gaya ng libreng WIFI connectivity sa mga pampublikong lugar gaya ng liwasan, pampublikong paaralan, mga barangay hall, rural health unit at paligid nang tanggapan ng gobyerno.

Bukod sa TV white space na isinusulong ng DOST ICTO kung saan buong Bohol ay konektado sa internet sa pamamagitan ng kanilang analog television signal. Sa DIGIBAYANIHAN ay tuturuan ng mga stakeholders ang mga naikonekta na sa internet na mga lugar upang mapakinabangan nila nang husto ang lahat ng benepisyo ng web.

Magdudulot ito ng magandang epekto sa mga lugar na magiging konektado sa internet sa paraang marami ang magkakaroon ng ibat ibang oportunidad sa edukasyon, hanapbuhay at mabubuksan ang kanilang mga mga produkto sa pandaigdigang pamilihan.

Maari na ring makaabot ang mga serbisyo ng pamahalaan sa mga dati ay di nito na a abot na lugar gaya ng mga kabundukan at isla ngunit sa kabila nang mgagandang dulot ng nasabing proyekto ay may mga tanong pa ring dapat na sagutin sakanilang tuloy na maturing mai konekta ang mga malalayong lugar ng bansa sa information superhighway at matutong gumamit ng computer.///ang karugtong ay sa OPINYON page. Mike balaguer


“sa mga batang cancer patients, ang mga ama ang unang bumibigay sa halip na mga ina, ibig sabihin, talagang mas matatag ang ating mga kababaihan” dagdag pa ni Lecciones.

Ayon naman kay Gabriela Party List Representative Emmi De Jesus na nagsayaw kasama ang mga taga PCMC ukol sa 1 Billion Rising, “Sa isang lipunang maraming dapat baguhin, dapat na nagkakaisa ang mga kalalakihan at kababaihan”, dagdag pa ng mambabatas “walang isyu ng bayan ang hindi kabilang ang mga kababaihan kaya kailangang tiyaking mabili ang lupa ng PCMC para sa mga bata lalo sa mga kababaihan” ayon sa kinatawan.

“Iangat ang kamulatan ng bayan upang kilalanin ang kababaihan,” panghuling pahayag ng mambabatas habang ang mensahe ni Arlene Rosas ng Akap Bata Foundation ay “it takes a village to raise a child, dapat pakinggan ang boses ng kababaihan” 1 billion rising global, an advocacy to end all violence against women, sa kalagitnaan ng programa ay sumayaw sina Dr. Lecciones kasama sina Cong Emmi de Jesus kasunod ng pag awit ni Scarlet ng kantang “babae ka” habang isinara ni Dr. Corazon Ehera, Deputy Director for hospital operation ng PCMC.///mike balaguer


tinalakay ni Prof. Carel Usselnuiden, Executive Director ng Council on Health Research for Development ang tungkol sa global forum on research and innovation para sa ASEAN research Integration.

Pinangunahan naman ni Ms. Merlita M. Opena, Hepe ng research information and communication utilization division ng DOST PCHRD ang paglagda sa isang Memorandum of Agreement ukol sa Philippine health information exchange at paglagda ng Memorandum of Understanding tungkol sa Philippine biomedical innovation consortium.

Habang si Dr. Antonio Licsay ang hepe ng Research and development management division ng DOST PCHRD ang nanguna sa paggawad ng mga tuklas lunas award. Kaugnay nito ay ipinaliwanag naman ng Mr. Luis Cruz, Assistant Secretary ng Office on ASEAN affairs ng Department of Foreign Affairs ang tungkol sa three pillars ng ASEAN integration at ang mga ito ay ang Political and Security, economic at socio-cultural kung saan kaugnay ng mga hamon, oportunidad sa ASEAN integration lalo sa bahagi ng pagsasaliksik sa sector kalusugan at mga inobasyon.

Nagbigay naman ng kani kanyang mga reaksyon ang ibat ibang reactor at sa bahagi ng medisina ay nagrepresenta si Dr. Maria Minerva P. Calimag, kasalukuyang Pangulo ng Philippine Medical Association ukol sa magiging kalagayan ng mga doctor sa bansa pag matuloy na ang integration.

Sa reaksyon naman ng pribadong sector sa pangunguna ng international pharmaceutical company na Novartis Healthcare Philippines, Chief Scientific Officer at ayon sa pahayag niya, ang napipintong integration ay dapat na patient base.///mike balaguer ASYA page

 SIF sa KALUSUGAN at STAKEHOLDERS gathering isinagawa ng NAST


Stress ang pangunahing suliranin ng mga taong masisipag. Stress din ang nagiging problema ng tamad at inaasahang kumilos ngunit di gumagalaw. Nai stress wika nga, panay na lang stress sabi nga, kung magagawa lang mangatwiran ng nasabing kataga marahil ay marami nang nasermonan dahil palagian siyang napagbibintangan sa kasalanang di niya ginagawa.

Sa kabila nito, tunay nga na malaking problema ang stress, ang mga dalubhasa nga natin sa medisina ay ikinukonsidera itong isa sa mga sintomas sa maraming sakit. Dahilan rin ito sa biglaang kamatayan ng maraming tao, lalo yaong mga masisipag at laging nag iisip. Sinasabi ring sanhi ng kamatayan ng mga taong tamad ang stress, magkaganoon man ay may mga ginagawa naman upang maka cope up wika nga tayo sa nasabing natural na nararamdaman ng katawan.

Dahil na rin siguro sa napapanahong mga isyu ay nagsagawa ng scientific information forum ang national academy of science and technology sa ilalim ng kanilang medical sciences division upang sa kanilang mga dalubhasa ay talakayin ang nasabing isyu kasama ang mga stakeholders dahil kasunod nang nasabing pagtalakay ay ang taunang Christmas party ng akademya.

Stressed ang mga tao ngayon lalo at panahon na naman ng paggastos at paghahanda, pagtitiyagang maipit sa trapiko o sa rush hour sa pagsakay sa mga tren ng LRT, MRT at PNR. Ngayong panahon ng kapaskuhan, bagong taon o tinagurian ring holiday season ay napakaraming makapag I stress sa tao kabilang na ang ga sardinas na siksikan sa mga public transport hindi lang pag rush hour kundi pati rin ang napakahabang pila sa mga bangko at pamilihan, trapik sa kalsada at kawalan ng pera sa maraming tao na limitado ang budget. Samantala sa mga may ikakaya ay stress din ang pagtatago sa mga inaanak dahil sa takot na maubusan ng budget sa dami ng mga ito.///michael balaguer

Ang PhilHealth Run 2014 ay bukas para sa lahat ng Pinoy at kahit hindi Pinoy o dayuhan ay maaring makibahagi ngunit kailangan ay nasa mabuting kundisyon ang kanilang katawan.
Maaring magrehistro sa alinmang kategorya kabilang ang, 3K, 5K, 10K, or 20K. ang mga mananakbo ay maaring mag download ng registration forms buhat sa run2015.philhealth.gov.ph, at isumite at magbayad sa PhilHealth regional at local health insurance offices kaugnay sa kanilang preferred run site. ang mga nais sumama sa Quezon City at Iloilo City editions ay mag register online sa pamamagitan ng run2015.philhealth.gov.ph.
Iginiit ni PhilHealth President and CEO Alexander A. Padilla na“ the PhilHealth Run 2015 shall also be a venue for PhilHealth to showcase its selflessness as an organization, instill generosity, and  welcome opportunity to share resources for the improvement of the plight of others”, dagdag pa “since PhilHealth will celebrate its 20th anniversary in February, we want to have a declaration saying  that Universal Health Care (UHC) is  no longer a dream, but  is now a reality for all Filipinos.’’
Ang unang inoganisa ng PhilHealth na pambansang simultaneous run ay gaganapin sa February 2013 kung saan inaasahang may magpa participate na 90,000 professional at amateur runners nationwide. “This time, we are expecting at least 60,000 runners from the 13 sites nationwide,” the PhilHealth ayon kay Padilla
ang mga Proceeds buhat sa registration fees atd sponsorships ay tutuloy sa at least 13 local institutions pangunahin na nagke cater sa vulnerable sectors ng lipunan. UHC advocates at mga interested runners may log on sa run2015.philhealth.gov.ph para sa mga detalye.///MJ Balaguer



REPRESENTANTE sa sektor kalusugan, mga mananaliksik sa agham at medisinabuhat sa ibat-ibang bahagi ng Asya ang nagkita sa Clark, Pampanga kamakalawa sa layuning labanan kundi man tuluyang mapuksa ang sakit na Dengue.

Sa temang “ASEAN Unity and Harmony: A Key to Combat Dengue”. Kabilang sa mga dumalo ay sina Dr. Maria Rosario Capeding ng Research Institute for Tropical Medicine at si Mr. Guillaume Leroy, ang Vice President at Dengue Vaccine Head ng Sanofi Pasteur, ang kumpanyang gumagawa ng mga
bakuna upang mapuksa nang tuluyan ang dengue sa mundo.

Sinasabing highly indemic sa Pilipinas at Mexico ang dengue ayon sa mga presentasyong ipinakita ng mga eksperto sa medisina na dumalo sa Asian Dengue day, kasalukuyang nagkakaroon ng mga Efficacy trials sa sampung bansa, lima sa Latin America at lima sa asya kabilang ang
Pilipinas, Thailand, Indonesia, Vietnam at Malaysia.

Tinatayang 100 milyong doses ng bakuna ang kailangan kada taon sa nasabing mga bansang sakop ng efficacy trials at ang mga bakun ay ligtas at walang side effect kung saan ayon sa mga eksperto ay kahit
sa buntis pwede ito. Ayon kay Guillaume Leroy, tunay na kailangan ang technological advances sa medisina o sa bakuna upang tuluyang mapuksa ang mga sakit na gaya ng dengue.

Matatandaang bukod sa Department of Health ay mayroon ring mga kaparehong pagsisikap at pagsusuri ang Department of Science and Technology (DOST) upang labanan ang Dengue, kabilang dito ang mga produktong nasa mga botika na ngayon gaya ng O/L trap. Sinasabing ang
sakit na dengue ay walang sinasanto, mayaman o mahirap ay maaring dapuan nito at patayin nito kaya patuloy ang pagtutulungan sa pagsasaliksik ukol sa mga paraan upang ito ay mapigilang kumalat. (Jane


Obando DRRMO handa sa baha, Atomic science awareness isinagawa sa Bataan at  Project Visits ng DOST sa Batangas

ISA ang Bayan ng Obando sa mga binabantayang lugar sa Bulacan pag may mga kalamidad na may kinalaman sa tubig. Ito ay sa dahilang sila ay kabilang sa mga coastal towns ng lalawigan na malimit malubog sa baha.

Sa naging panayam ng Pinoy Parazzi kay Mayor Edwin Santos ukol sa kung ano ang kanilang mga plano sakaling magkaron ng pagbaha, storm surge at tsunami, sinabi nilang una ay kailangan turuan ang tao na lumutang para madaling iligtas.

Bukod sa mga imprastruktura na kokontra sa paghakbang ng tubig mula sa karagatan patungo sa kanilang mga kabahayan, kapansin pansin ang itinaas ng mga daan sa nasabing bayan. Wika ng alkalde ay malaki ang naitutulong sa kanila ng mga makabagong teknolohiya dahil namo monitor nila ang mga babala buhat sa PAGASA, Phivolcs na tumutulong sa kanila upang mabawasan ang mapipinsala ng baha.

Samantala hindi pa rin nawawala sa bilang ng mga bansang may pinakamataas na halaga ng kuryente ang Pilipinas. Sa kabila ng mga pagnanais at pagsisikap ng gobyerno na maging abot kaya para sa mga imbestor ang halaga ng kuryente ay di naman halos nagbabago ang halaga nito.

Isa ang Nuclear Option sa long term roadmap ng gobyerno kung paano maiibsan ang kakulangan ng bayan sa source ng elektrisidad at pag nabanggit ang Nuclear, unang pumapasok sa isipan ay ang di gumagana at bayad nang Bataan Nuclear Power Plant o BNPP.

Sa pagtutulungan ng National Power Corporation (NPC), ng Philippine Nuclear Research Institute ng Department of Science and Technology (PNRI-DOST) ay muli na namang nag imbita sa mga nais matuto ng mga beneficial use of Atomic Science sa pamamagitan ng isang plant visit na ginaganap ngayon sa BNPP compound, Bagac, Bataan.

Sa nasabing study tour ay muli na namang ipapaliwanag ng mga dalubhasa ang mga beneficial at tamang pagkilala sa makabuluhang gamit ng Agham ng atomo. Bukod sa solusyon sa enerhiya at murang panggatong wika nga dagdag sa ating national grid, ilan sa kilala at ginagamit nang aplikasyon ng atomic science ay ang sa medisina, agrikultura at tubig.

Sa bahagi ng National Power Corporation sinisikap ng pangulo nito na si Ms. Gladys Sta Rita na matupad ang kanilang mandato na mabigyan ng suplay ng kuyente ang maraming lugar na madilim sa bansa habang sa PNRI at DOST sa bahagi ni Dr. Alumanda Dela Rosa ay ang pagkatuto ng madla na ang agham ng atomo ay hindi synonymous sa bomba o mapaminsalang paraan.

Kaugnay T Region 4a sa kanilang mga nabigayang tulong na entrepreneur sa bahagi ng Batangas kamakailan kung saan dinalaw nila ang mga kumpanya at mga negosyanteng tinulungan nilang umangat sa pamamagitan ng pagbigay sa mga ito ng sapat na teknolohiya. Isang mandato ng DOST sa pamamagitan din ng kanilang mga regional offices na ibahagi ang teknolohiya para sa kaunlaran ng bansa, ang DOST Region 4a ay pinamumunuan ni Dr. Alex madrigal.(Jane Balaguer)

Electric Jeepney Next Evolution Ng Pampublikong Transportasyon Suportado ng Transport Group

SINUSUPORTAHAN naman ng mga transport groups gaya ng Federation of Jeepney Operators and Drivers Association o FEJODAP at ng kanilang Partylist na 1UTAK ang nais gawin ng pamahalaan na i-modernized ang “hari ng kalsada” o ang jeepney.

Sa naging panayam ng Pinoy Parazzi kamakailan sa transport group ng mga jeepney, wala naman raw problema kung iutos ng gobyerno sa kanila na baguhin ang kanilang ipinapasadang jeepney, ang kailangan ngayon ay mabigyan muna ng solusyon ang kanilang kasalukuyang suliranin gaya ng halaga ng pamasahe, hindi lang para sa kanila kundi pati na rin umano sa kapakanan ng mga mananakay.

Binabalak ng pamahalaan na gawing electric jeepney ang mga pumapasadang jeep ngayon upang anila ay masolusyunan ang lumalalang problema sa polusyon. Nabatid na ang mga surplus na makina na karamihan ay ginagamit na diesel engines ng mga jeepney ang siyang sinisisi ng ilan na malimit magbuga ng usok, solusyon pangkapaligiran na pinag aaralan din ng mga eksperto sa DOST.

Bukod sa malimit ring nagiging dahilan ng pagkasira ng makina dahil mga segundamano ang mga ito. Sa pagko convert ng mga ipinapasadang jeep patungo sa electric jeepney mababawasan ang polusyon at ingay sa daan na ngayon ay likha umano ng lumang teknolohiya.

Isa lang ang napapansin ng mga tsuper at operator na bagaman hindi tutol ay kailangang i- address anila ang maraming isyu sa jeepney conversion, sabi ay mataas ang halaga ng isang unit lamang nito na hindi kakayanin ng mga mahihirap lang din namang operators at ang training para sat super sa pagmamaneho at mabagal raw ang electric jeepney kaya dapat na i-address ang bilis ng takbo.

Bukod sa mga availability ng piyesa na tiyak mas mataas kaysa sa kasalukuyang mataas nang halaga ng gulong atbp kasama pa ang palagiang panghuhuli ng ilang tiwaling enforcer ng trapiko sa daan, ayon kay Zeny Maranan, Pangulo ng FEJODAP, totoong next evolution ng jeepney ang pagko convert from diesel to electric ngunit ngayon ay kailangan munang i-address ng gobyerno ang mga pangunahing problema nila, mga kaparehong dahilan na hindi alam ng mamamayan kaya malimit binabalak nilang magkilos protesta o tigil pasada. (Jane Balaguer)

Transportasyon Binigyan Pansin sa Nagdaang Roundtable Discussion 

Binigyan pansin sa nagdaang Roundtable Discussion ang usapin patungkol sa transportasyon, dito nagsalita ang ilan sa mga dalubhasa pagdating sa pag develop ng transportasyon sa Pilipinas, at upang makapag bigay ng maayos at mahusay na pamamalakad, Sina Engineer Feliciano Pangilinan Jr., Deputy Director ng Department of Transportation and Communication (DOTC), Dr. Hussein Lidasan, Associate Professor ng UP Diliman, School of Urban and Regional Planning, Dr. Jose Regin Regidor, Director ng National Center for Transportation Studies, UP Diliman at Dr. Francis Aldrine Uy, Dean School of Civil Engineering and Environmental and Sanitary Engineering, Mapua Institute of Technology ay iminungkahi na sana ay magkaroon ng sapat na lugar at pondo ang Pilipinas pagdating sa pagsasaayos ng transportasyon.

Sinabi ni Engr. Pangilinan, Jr. ng DOTC na kung titignan ang estado ng ating mga daungan sa Pilipinas ay wala pa sa International Standards ang mga ito, tulad nalang nito ang Airpot Runway, Trailway at Seaport na kung saan ay gusto pa niyang mapaganda at mapalawak. At tulad din ni Engr. Pangilinan, Jr., Sinabi din ni Dr. Lidasan ng UP Diliman na gusto niyang mapaganda ang bawat lugar sa Pilipinas at na sana ay mabawasan ang problema sa traffic, kaya nais niya sana na magkaroon ng pagbabago pagdating sa usaping ito, At bukod pa dito nais niya din na mapaunlad pa ang RORO System sa Pilipinas upang mas lalo pang maging maganda ang kita ng Pilipinas. Sa kabilang banda ibinahagi din ni Dr. Uy, ng MAPUA na gumagawa sila ng experiment na kung saan ay makakatulong sa bawat Pilipino na mapadali ang transportasyon, tulad nalang dito ang GPS na kung saan magagamit mo o ng bawat Indibidwal upang maging madali o mapadali ang pagtungo o makita ang lugar na pupuntahan mo saan man sa Pilipinas, at sa kanilang pagaaral tinatawag nila itong Intelligent Transport System (ITS). At bago naman magwakas ang nasabing pagpupulong ay isang malaking katanungan ang kanilang iniwan sa isa’t isa at ito ay ang tanong na; kailan ba masosolusyunan itong problema na ito? Bagamat nalalapit na naman ang eleksyon, sa susunod ba na administrasyon ay matutulungan tayo sa ating ginagawang proyekto?

Ang nasabing pagpupulong ay ginanap noong Ika-6 ng Marso sa Bayview, Hyatt Hotel and Casino Manila sa pangunguna ng National Academy of Science and Technology, Philippines at ng mga miyembro nito sa pangunguna ng Chair of Engineering Sciences and Technology Division na si Dr. Reynaldo B. Vea, President of MAPUA Institute of Technology at Dr. Aura C. Matias, University of the Philippines, Diliman – Department of Industrial Engineering and Operations Research. (Rodel Paches-Cadion)

16th PMO winners taga St. Jude  

Dalawang math wizards buhat sa St. Jude Catholic School (SJCS) ang nakakuha ng first at second na nanguna bilang mga nagwagi sa Philippine Mathematical Olympiad (PMO) ngayong taon.

Si Matthew Tan ang lumabas na national champion sa Awarding Ceremony ng 16th PMO na ginanap sa De la Salle University, Manila. Sinundan ito ng kanyang kapwa SJCS student na si Adrian Reginald Sy na nakakuha ng bronze medal ng nakaraang International Mathematical Olympiad (IMO). Sina Tan at Sy ay nag uwi ng P15,000 at P10,000, kabilang ang medals at trophies. Nagwagi rin ang kanilang coach na si, Manuel Tanpoco, ng P8,000 cash prize dahil sa nagwagi ang kanyang mga estudyante.

Ang nagwagi sa ikatlo ay si John Thomas Chuatak ng St. Stephen’s High School na nanalo ng P5,000 isang medal at trophy. Ang tatlong mga nanalo kabilang ang 17 pang PMO finalists, ay magkakaroon ng pagkakataong makipagtagisan sa 55thInternational Mathematical Olympiad (IMO) na gaganapin sa Cape Town, South Africa sa July 3-13, 2014.

Ang PMO, ang pinakamatandang kompetisyong pang mathematics sa bansa  na inorganisa ng Mathematical Society of the Philippines (MSP) sa pakikipagtulungan ng Department of Science and Technology – Science Education Institute (DOST-SEI).

Binati ni DOST Undersecretary Fortunato dela Peña ang mga nagwagi sa pag abot nila sa national stage. Malaki ang kanyang kumpyansa na magiging mas masigasig ang Philippine contingent sa IMO ngayong taon o mas higit pa nitong nakaraang koponan. 

“As finalists to this prestigious math competition, we believe that you are on the right track to become our much needed catalysts (in science and technology). Should you choose this path, we’re sure that you’ll be a big blessing not just to the science community but to the nation as a whole,” ayon kay USec..

“This is a crucial time for science professionals to take charge, and we hope that through a competition like this we are able to guide you into becoming part of that pool in the near future,” dagdag pa nito.

Lahat ng mga finalists ay magpapatuloy magsanay ngayong summer na pamumunuan ng mga coaches mula sa MSP. patuloy ang suporta na ipagkakaloob ng DOST-SEI sa PMO bilang bahagi ng atas nitong hubugin ang mga bagong henerasyon ng scientists at engineers na mangunguna sa bansa sa pagsulong tungo sa pag unlad ng agham at teknolohiya. (buhat sa detalyeng galing sa SEI-DOST at isinulat ni mike balaguer)

usec boy

Eco-Tourism at Environmental Protection ng DBF Isinusulong ni DOST USec. FDP

PINANGUNGUNAHAN ngayon ni DOST USec. Fortunato dela Pena, isang recipient ng prestihiyosong “Dangal ng Lipi Award” sa Bulacan ang Dangal ng Bulacan Foundation. Ang karamihang miyembro ay gaya niyang awardee na ginawaran ng Provincial Capitol dahil sa mga katangi tangi nilang ambag bilang Bulakenyo, pangunahin nilang programa ay ukol sa Ecological Tourism at Environmental Protection.

Isang mahalagang aspeto ng pag unlad ng bayan ang pagbuhay sa mga heritage sites ng bansa. Isang thrust ng Dangal ng Bulacan Foundation nina Dela Pena ang pangalagaan ang mga makasaysayang lugar sa Bulacan kaakibat nito ay ang pangangalaga sa kalikasan, bahagi ng programang 4E’s ng foundation (education, entrepreneurship, Eco-tourism at environment).

Nasa Bulacan ang mahalagang resource ng Metro Manila, ang Angat Reservoir na pinagkukunan ng tubig ng Kamaynilaan, nasa bayan ito ng Norzagaray na dati ay isang barangay lamang ng bayan ng Angat ayon kay Mayor Nanding de Leon kasama ang mga barangay ng Camachile at Pulong Sampalok, mga dinadayong barangay sa bayan ng Donya Remedios Trinidad dahil sa mineral resources nito.

diaryongtagalog with cong robes

Pinangangalagaan sa lalawigan ang kapakanan ng mamamayan at ang kalinisan ng kapaligiran kaya nga tutol si Cong. Arthur Robes ng San Jose Del Monte City, na itapon sa kanilang Engineered Sanitary landfill ang basura ng ibang bayan kasama ang 19 pa nilang mga barangay kapitan dahil threat ito sa public health ng lungsod.

Karangalan ring matatawag ang paglalagay ng seminteryo pang muslim sa lalalwigan, matatagpuan ito sa Norzagaray at pag aari ni Elvira Maryam Marahombsar na dumalo kamakailan ay ginanap na multi sectoral congress for peace, unity and economic development na pinangunahan ng Manila Muslim Consultative Council ni Chairman Jupakar Arabani.

Bukod sa DOST ay propesor din sa College of Engineering si USec. Dela Pena at kabilang sa layunin ng Dangal ng Bulacan Foundation ay ukol sa edukasyon kaya kabalikat ang Asian Institute of Taxation ay ginanap kamakalawa sa UP Diliman ang isang seminar on taxation na pinangunahan ni Dr. Estelita C. Aguirre. (jane olvina-balaguer)


BINIGYANG parangal bilang katangi-tanging Provincial Science and Technology Director ang isang propesor at guro ng agricultural engineering sa Region 4B at parangal rin para sa mga katangi-tanging nagawa sa larangan ng pagsasaliksik sa agham ng agrikultura nitong nakaraang taon ang ginawaran ng NAST at SEARCA sa DL Umali awards.

Dahil sa kanyang mga katangi-tanging kontribusyon sa kagawaran sa loob ng 22 taon, si Dr. Bilshan Servanez ang nabigyan ng parangal bilang most outstanding PSTD. Isang dating propesor at guro na nagtuturo ng statistics at agricultural engineering, wika niya ay kumuha siya ng kursong pagka inhinyero dahil nais niyang maging scientist.

Bukod kay Servanez na ginawaran mismo ni DOST Sec.punong tangpan ng DOST Mario G. Montejo sa Bicutan, Taguig, tatlo pang awardees ang kasama niya ay nabigyan ng plake at cash prize, ito ay sina: Engr. Mario dela Peña ng Region VII sa Siquijor ang nakakuha ng first place, habang  sina Felina C. Malabanan ng Region IV-A sa  Batangas at Angelita Parungao ng Region III sa Bulacan ang mga runner up.

Samantala, katangi-tanging mga pagsasaliksik sa agham pang agricultural ang binigyang parangal ng magkatuwang na Southeast Asian Center for Graduate Studies in Agriculture (SEARCA), national Academy of Science and Technology (NAST) at DOST.

Kabilang sa mga nanguna sa nasabing aktibidad na ginanap sa Makati ay sina Dr. Gil Saguiguit na Director ng SEARCA ngayon at DR. William Padolina na pangulo ng NAST nagbigay rin ng mensahe ang nagsilbing pangunahing tagapagsalita na si Sec. Arsenio Balisacan, Socio-Economic Planning Secretary at Director General ng National Economic Development Authority (NEDA).

Kabilang din sa mga nakibahagi ay ang delegates buhat sa Republic of Indonesia. Si Secreatry Balisacan ay isang miyembro ng National Academy of Science and Technology (NAST) at dati ring naging Director ng SEARCA. (Jane Balaguer)


BAGAMAN inalat rin ang bansa bunsod ng mga natural na kalamidad nitong nakaraang taon, pinaulanan naman ng Department of Science and Technology ng mga Tech-driven projects ang pinoy na inaasahang
tuluyang magdadala ng progreso sa hinaharap.

Ang inagurasyon ng ADMATEL para sa industriya ng Electronics upang sa halip na ipa test ng mga local na manufacturer ang kanilang produkto sa ibayong dagat ay sa bansa na lang ite test ito at agad na
mapakinabangan ng industriya.

Ang paglulunsad ng mga itinuturing na smarter cities, mga hub para sa mga negosyong ICT BPO na numero uno na ang bansa kaakibat ang AGT o automated guideway transit para sa suliranin ng trapiko sa kamaynilaan.

Isa pang inulunsad ay ang IBM blue gene computer na may kakayahang mag perform ng billion calculations na lubhang makatutulong sa R&D, pamahalaan at sa eduskasyon at ang pag ratify ng Philippine Standard time Act o RA 10535 layunin ay talagang wakasan na ang taguri na ang
pinoy ay laging late.

Ngayong taon inaasahang mas marami pang mga projects ang DOST na layunin ay isulong ang kamalayan ng bansa sa Agham at teknolohiya upang gaya ng mga first world countries ay maging tunay na science driven ang Pinas. (Jane Balaguer)



Sabayang itinaas at iwinagayway ang bandila ng pilipinas sa ginanap na simultaneous flag raising na
pinangunahan ng itinuturing na opisyal na time keeper ng bansa at awtoridad sa pagtaya ng panahon, ang Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration ng
Department of Science and Technology nitong January 6, 2014 batay sa itinatadhana ng batas ukol sa National Time Consciousness Week o Philippine Standard Time Act.

Isinabay ang sabayang pagtataas ng watawat sa unang araw ng lingo, ang lunes at ang mga tanggapan ng pamahalaan ay may kani-kanyang flag ceremonies. Ayon sa Philippine Standard Time Act o Republic Act 10535 na ang unang linggo ng taon ay maging National Time Consciousness Week at dapat na sundi ito ng lahat ng ahensya ng gobyerno, media organizations pribado o pampubliko.

Ang oras ng PAGASA ang opisyal na batayan ng lahat ng oras sa buong bansa. Kaya ito man ay sa gobyerno o pribadong sektor iisa lamang ang dapat na basehan ng oras na maaring maacess sa kanilang website na www.pagasa.dost.gov.ph at may mga alituntunin na dapat sundin upang
ma synchronize ang oras.

Kabilang sa mga tanggapan ng gobyernong nakibahagi sa sabayang pagtataas ng watawat ay ang National Telecommunications Commission (NTC), Department of Transportation and Communication (DOTC), Department of the Interior and Local Government (DILG), Department of National Defense (DND),Department of Health (DOH), Department of Education (DEPED), Commission Higher
Education (CHED), Civil Service Commission (CSC), Department of Science and
Technology at PAGASA (PAGASA-DOST).

Sinimulan ang sabayang aktibidad dakong alas 8 ng umaga batay sa Philippine Standard Time o PhST na isiniset ng PAGASA bilang official time keeper, ilan sa mga aktibidad sa NTCW bukod sa simultaneous flag raising ay ang pagdi display ng mga digital o analog clocks sa mga tanggapan ng gobyerno at TV and radio networks at information dissemination.

Batay sa announcement ng Civil Service Commission, kailangang sumunod ang mga heads of constitutional bodies, departments, bureaus, national government agencies, local government units, government owned and controlled corporations na may original charters at mga state universities and colleges, layunin ay tunay na maging “Pinoy ako, on time ako” ang Pilipino at maging ugali na ang punctuality. (mike balaguer)


Talakayan ng mga eksperto ukol sa Information and Communication Technology infrastructure ang pinag usapan sa nakaraang National Academy of Science and Technology Round Table Discussion.

Layunin ng nasabing talakayan ay ang pagsagot sa mga katanungang gaya ng kung ano ba ang ibig sabihin ng national infrastructure, ang kalagayan nito sa kasalukuyan, kung saan ito ginagamit ngayon at kung ano ang mga kaparaanang dapat gawin upang mapag ibayo pa ito.

Matatandaan na isang kautusang ipinalabas na itinatadhana ng United Nations na ang access sa internet ay isa nang pangunahing karapatang pantao “basic human right” kaya ang bawat pamahalaan sa bawat bansa sa mundo lalo ang nasa 3rd world ay ginagawa ang kanilang makakaya upang I-provide sa kanilang citizenry ang magkaroon ng sapat na access sa information superhighway.

Ang mga dating di nagagawa o di napaglalapit ay nagagawa sa pamamagitan ng internet na paglapitin kaya malaking impact sa mga bansa kung magkaroon sila ng sapat at maayos na broadband infrastructure, sa DOST ngayon ay binabalak nilang gamitin ang TV White spaces upang magsilbing alternatibo sa cell sites at fiber optic connections o cable, sa pamamagitan nito ay maa abot ng internet connection sa pamamagitan ng radio waves na ginagamit ng telebisyon ang mga lugar na di maka access ngayon sa world wide web. (mike balaguer)


 HINDI pa handa ang Pilipinas na makiisa sa darating at inaabangang Association of South East Asian Nations Economic Community (ASEAN EC) sa 2015, batay sa  paglalahad ng mga dalubhasang naging tagapagsalita nitong nakaraang Stakeholders Summit ng Department of Science and Technology National Capital Region (DOST NCR).

Ayon na rin sa presentasyon ng mga dalubhasang naimbitahan ng kagawaran buhat sa Philippine Institute for Development Studies (PIDS) at ng National Economic and Development Authority (NEDA) walang pangmatagalang plano at sector na tututukan ang gobyerno na maaring maging safety net ng bayan lalo ng mga maliliit na negosyo pag sumapit na ang pag iisa ng mga ekonomiya sa rehiyon (ASEAN Integration).

Dagdag pa ng ilang mga Small and Medium Entrepreneur (SME) na nagtanong, baka anila ay magaya lang sa sinapit ng bayan nuong kasagsagan ng pagtatatag ng World Trade Organization (WTO) kung saan tahasang agrabyado ang negosyanteng pinoy at wika nila ay nahirapang makipagsabayan ang ating mga produkto sa ibayong dagat.

Aminado ang pamahalaan sa pamamagitan ng Department of Trade and Industry (DTI) na ang pagpasok sa ASEAN Economic Community ay di ang katapusan kundi isang tuluy-tuloy na proseso na di dapat ang layon ay makipagsabayan kundi ay makipagtulungan.

“We have the disadvantage, mainly because of our geography, yes we are apart from ASEAN in terms of land but in terms of the nautical highway or by sea we are very much integrated.” Pahayag ng pag asa sa darating na integration ayon kay Dr. Erlinda Medalla ng PIDS. (Mary Jane Olvina-Balaguer)

mga websites ng gobyernong na hack hindi hawak ng DOST

HINDI hawak ng Department of Science and Technology-Information and Communications Technology at Advance Science and Technology Institute and mga websites na na-hack kamakalawa kaya hindi ito secured.

Ang pahayag na ito ay batay sa ipinalabas na pahayag ng kagawaran ng agham dahil sa balitang may mga na hack na websites ng pamahalaan sa kabila ng umano ay ang kagawaran na ang may tangan ng kasiguruhang ligtas ang mga websites ng gobyerno.

Nuong july 12 2013 inatasan na ng gobyerno na mag migrate na sa web hosting na hawak ng kagawaran ang lahat ng websites ng mga sangay ng gobyerno at LGU ngunit iilan pa lamang ang nakapag comply.

Ang nasabing kautusan ay ang AO 39 kung saan inaatasan ang mga ahensya ng gobyerno na pumailalim sa Government Web Hosting Service. Ang mga site na na hack ng grupong Anonymous Philippines ay Insurance Commission, Southern Philippines Development Authority, the Optical
Media Board and Local Government Units such as; the Municipality of Bolinao, Pasig City, Pateros and the Municipality of Basnud, Oriental Mindoro.

Ayon sa kanilang posts ay magkakaroon sila ng aktibidad bilang pagtutol sa mga katiwalian sa pamahalaan at inuna muna nilang i hack ang nasabing mga sites bilang panakot ngunit ayon sa Section 33 of RA 8792 or the E-Commerce Act may kaukulang parysa ang kanilang ginawang krimen.(Mary Jane Olvina B.)

18 Kalahok pasok sa Next Stage ng PCIEERD Electronics Design Competition

LABINGWALONG Kalahok pasok sa Next Stage ng PCIEERD Electronics Design Competition. “We believe that competition brings out the best among the universities and researchers.”  Ayon kay Dr. Rowena Cristina L. Guevara, Executive Director of the Philippine Council for Industry, Energy and Emerging Technology Research and Development of the Department of Science and Technology (DOST-PCIEERD).

Ang kompetisyon sa mag aaral at mananaliksik ay maaring manalo ng P200,000.00, P100,000.00 and P 50,000.00 ang una, pangalawa at pangatlo  gayundin ang faculty advisers ay magkakamit ng  25% sa
kabuuang halaga.

Mula sa 76 entries ay 18 qualified entries ang nakapasa sa ebalwasyon at deliberasyon ng mga hurado na mula sa pamahalaan at pribadong sektor. Ang bawat kalahok ay binubuo ng 3-5 estudyante at mga
coach na guro buhat sa Unibersidad at Kolehiyo sa Pilipinas :  Ateneo De Manila University (ADMU) – 2 qualified entries,  University of the Philippines – Los Baños (UPLB),Technological Institute of the
Philippines (TIP),De La Salle University (DLSU),Mindanao State University – Iligan Institute of Technology (MSU-IIT) – 3 qualified entries, Samar State University (SSU) – 2 qualified entries,Manuel S.
Enverga University Foundation (MSEUF),Marinduque State College (MSC),University of the Philippines – Diliman (UPD) – 2 qualified entries,Rizal Technological University (RTU),Batangas State University
(BSU),  Bulacan State University(BulSU) atWestmead International School

Ang tagisan ay nagsimula nitong Hulyo 2013 na aabot hanggang Marso 2014.  Ang qualified entries nagsimula ng implementasyon ng kanilang disenyo at  working prototypes mula Nobyembre 8, 2013 – Marso 8, 2014 at pinansyal na tulongP10,000.00 para materyales at supplies.

Matatandaan sa nakalipas na PCIEERD 3rd anniversary nitong Hunyo ginawa ang anunsiyo. Dalawang kompetisyon para sa inobasyon na naglalayon himukin ang abilidad ng mga kabataan partikular ang mga engineering students and researchers.

Ang Electronics Design Competition, para makalikha ng praktikal na aplikasyon ng mga electronics na produkto para gawin dito sa bansa.Gayundin ang Nowcasting Competition, para sa mag aaral ng
Meteorology at  computer programming  na mapaiksi ang weather forecasting. (Mary Jane O. Balaguer)

nasa video sa itaas ang naganap na no anti smoking campaign ng ilang doktor na nagsusulong ng kontra bisyo.

Paglulunsad at paghahatag ng Multi Hazard and Risk Maps Isinagawa kasama ang ibat ibang ahensya ng gobyerno

RISK analysis: ready, safe and resilient greater metro manila, ito ang ginanap na paglulunsad at paghahatag ng multi hazard and risk maps kabalikat ang Australian Embassy at mga ahensya ng Department of Science and Technology na ginanap sa Crowne Plaza kahapon.

Nagbigay ng pangunang pananalita si Metro Manila Development Authority Chair Atty. Francis Tolentino habang ang pambungad na pananalita ay ibinahagi ni Retired General Eduardo del Rosario na ngayon ay Undersecretary ng Department of National Defense.

Si Australian Ambassador to the Philippines His Excellency Bill Tweddell ay nagbigay ng maiksing pananalita ukol sa Disaster Risk Management habang nagbigay ng maikling presentation si Dr. Renato Solidum, ang Director ng Philippine Institute of Vulcanology and Seismology ng Department of Science and Technology na may titulong Geologic Hazards and Risks.

Si Dr. Vicente Malano, Administator ng Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration ng Department of Science and Technology ang nagkaloob ng presentasyong may kinalaman sa Hydrometeorological Hazards and Risk.

Isa namang video presentation tungkol sa mga hazard ang ipinapanood sa mga dumalo at pagkaraan ay ang ceremonial hand over ng multi hazard and risk maps sa mga dumalo na representante ng mga local government units na apektado ng mga risk at hazards na pinangunahan ni USec Del Rosario, Chairman Tolentino, Mayor Bautista at mga alkalde.

Si Quezon City Mayor Herbert Bautista naman ang nagbigay ng tugon sa panig ng LGU bilang pangulo ng liga ng mga lungsod sa bansa. (Mike Balaguer)

 PCMC Eviction hindi dapat! -mga pasyente; Pediatricians cried if NHA evicts PCMC, how about the kids? and PCMC has to stay in its place- solons

PINAA ALIS sa lupang kinatitirikan ng kanilang gusali ang Philippine Children’s Medical Center, kaakibat nito ang maaring sapitin ng higit 11,000 diagnosed na naa admit at 200,000 out-patient kung wala nang mapupuntahang ospital na espesyalista sa mga bata.

Mahaba ang kasaysayan ng Philippine Children’s Medical Center. Nuong panahon ni Pangulong Ferdinand Marcos, bahagi ito ng kanilang programang tinaguriang Lungsod ng kabataan, kung saan isang buong block ang dedicated sa concerns ng mga bata at kabataan nuong Martial Law.

Programa ng dating Unang Ginang Imelda Romualdez-Marcos na dati ring Ministro ng Human Settlements, ang PCMC ay ang health component ng lungsod ng kabataan, isang pagamutan na magpapaka dalubhasa sa mga karamdamang ng kabataang di kayang malunasan ng ibang mga pagamutan, ang Philippine Science High School ng Department of Science and Technology ang sa edukasyon.

May mga parke gaya ng wildlife atbp at ang hindi natapos na gusali sa dakong dulo ng agham road ang kabilang sa lungsod ng kabataan nuon. Ang nasasakupan ng lote ng PCMC ay aabot hanggang Pisay.

Ngunit nuong panahon ni Pangulong Fidel Ramos ay naitayo ang gusali ng tanggapan ng Ombudsman na inilipat buhat sa kanilang dating tanggapan sa Maynila. Bahagi ng lote ng PCMC ang kanilang tinayuan ngunit di ito gaanong pinansin ng pamunuan ng PCMC hanggang sumunod na naitayo ang gusali ng Court of tax Appeals nuong panahon ni Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo.

Sa dalawang naunang gusali ay di kumibo ang pamunuan ng pagamutang dapat na mag e extend ng kanilang premises sa kanilang lupa dahil dumarami na ang mga batang kapuspalad na nagpapagamot sa kanila at nagpapa confined, di nila ma- accommodate dahil kulang ang mga silid.

Sa dalawang infringement na ginawa sa kanilang lupa ay walang narinig ang publiko sa pamunuan ng PCMC pero umaalma na ang mga pasyente at kaanak nila, mga doctor at mga health professionals na nagtatrabaho sa nasabing pagamutan, inaalala nila ang kapakanan ng mga batang walang malay at walang kalaban laban na madi displace sakaling tuluyan silang I-evict ng National Housing Authority. (mike Balaguer)

OVERWHELMING emotions flow when we get to sign up for the signature campaign posted at the main entrance of the Philippine Children’s Medical Center yesterday.

Reports says that they are being evicted because they are unable to pay the National Housing Authority, for the dues regarding the lot they occupied for several years.

Most of the policy development managers in the country today are yielding with the disposition of deceiving the citizenry in the tagline” for the people” but devoid of its principles.

In the midst of the continuing success and excellence of PCMC, located at Agham Road Quezon Avenue, Quezon City with all the little voices unheard, along with caring experts in pediatrics, still similar issues haunts the country’s premier child health institution.

Predicament occurred when the National Housing Authority stepped-in and incurred in the vicinity years ago selling part of its 400 ha. Lot to other government agency and now selling it again for 86 million to Philippine Institutes for Developmental Studies under National Economic Development Authority.

Based on the www.diaryongtagalog.net interview with Jara Corazon O. Ehera, Deputy Director for Hospital Support Services of PCMC, the only way to solve the issues is that they categorically appeal for help to just award the land title to them so they would have the peace of mind to secure the lives of in-house patients around 11,000 yearly and 200,000 children on the out patient department.

“The biggest supplier of pediatrician in the country is PCMC and this coming Sunday the second phase of open heart surgery for children supported by University of California in Los Angeles (UCLA) is coming to the hospital” Ehera said.

PCMC asks on where the social justice is? In situations where health, one of the important sectors in the government, tracks a different direction, in fact when a personnel of PCMC office offered a proposal for health program in relocation sites to do preventive health care for children in exchange for the dues they owe to NHA, the proposal hanged and was neglected. Vice President Binay does not make any action instead he’s signature appeared on the deed of absolute sale handed by PIDS to PCMC, our sources says.

Proof of high standards, just last two week ago ISO 9001; 2008 certified in pediatric specialized healthcare services and pediatric dental diagnostics and laboratory services achieved by the hospital. The hospital appeal to whom it may concern, ‘how about the kids? (mary jane olvina-balaguer)

 LAWMAKERS in the House of Representatives openly supports for the stay of the Philippine Children’s Medical Center in its current location and condemned anyone geared for its eviction.

Interviews conducted by www.diaryongtagalog.net to Bulacan 1st District Congressional Representative Marivic Sy-Alvarado recently in the plenary of the lower house hours before PCMC budget hearing, says that the President (PNoy) wanted PCMC to stay and will not allow any eviction.

Personally she says that her indigent constituency also patronizes the hospital because it is the only one who can treat diseases and illness that are untreatable besides the fact that expert pediatricians are taking good care of patients.

Northern Samar 2nd District Representative Emil Ong, although isn’t a member of the House’ Health Committee firmly supports the PCMC for in his District in Northern Samar, children with illnesses that cannot be accommodated by their provincial hospital are being brought to PCMC and got a hundred percent chance of recovery.

PCMC Director Dr. Julius Lecciones Appeal to both lawmakers and the House Committee on Health for support not to himself but for the Children who are mostly indigent and has no way to defend themselves if the issue of eviction pushes through.

Meanwhile the location of the hospital is being eyed as prime location for the proposed Quezon City Business District, according to the recent interview. If evicted and transferred PCMC asked the QC Government, where will they be relocated? The QC Government replied at the back of the Central Bank Office. A high-rise building will be erected but not in the near future.

The Lungsod ng Kabataan where PCMC is located is a commendable project of the Marcos Administration aimed at giving children a well-rounded life, it will house a school (the Philippine Science High School of the DOST), a park (Nonoy Aquino Parks and wildlife) and the Philippine Children’s Medical Center (PCMC).

If the lungsod ng kabataan block is designed for the welfare of children how will the Office of the Ombudsman, Court of tax Appeals with the proposed Philippine Institute for development Studies fit the ladscape? A question specifically for Policy Development Managers to answer. (michael n balaguer)

Pagbabago sa bayan ni Juan, tamang oras sa bagong taon

Patapos na naman ang isang taon, magpapaalam na tayo sa 2011 at sasalubungin ang taong 2012. Sa huling linggo ng taon, mamimili na naman para sa mga bilog na prutas, paputok, polka-dots na damit at mga torotot. Yan ang kadalasan ginagawang paghahanda ng mga pinoy sa pagsalubong ng bagong taon.

Ngunit isang bagay lang ang hindi maperpekto ng mga Pilipino sa mga nagdaan na taon, ang paggunita ng bagong taon ng sabay-sabay sa bawat pulo nito. Sa bawat taon, hindi alam ng mga Pilipino kung ang susundan ba nila sa pagdiriwang ng bagong taon ay ibabase ba sa mga countdown sa telebisyon, o sa fireworks na gagamitin ng munisipyo sa kanya-kanyang lugar

Kaya naman isang simulain na magiging tulay sa malaking pagbabago ang inilunsad ng Department of    Science and Technology (DOST) ang “Juan Time – The New Filipino Time”, proyekto ng Science and Technology Information Institute STII.

Ang salitang Juan Time ay nilaro mula sa salitang “One Time” na ginawang “Juan” na nagsisimbolo ng mga Pilipino, kung kaya’t ang ibig sabihin nito ay “Isang oras ng mga Pilipino”. Layunin nito na pagsabayin ang oras sa 7,100 pulo ng Pilipinas, ibahin ang imahe ng mga pinoy, at itama ang terminolohiyang Filipino Time sa pamamagitan ng Philippine Standard Time (PST), sa pamamagitan ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Service Administration (PAGASA), na siyang opisyal na tagapangalaga ng oras sa Pilipinas.

Ayon kay DOST Secretary Mario G. Montejo, “Juan Time reminds Filipinos that keeping to the PST avoids the difficulties of having confusing, unsynchronized time.”

Pangunahing layunin ng programang ito na ipaalala sa mga Pilipino na maging responsable pagdating sa usapin ng oras. Sa bayan ni Juan, nakasanayan na ang laging pagpapahuli sa mga ganitong pagkakataon, dahil laging sa sinasabing, “Filipino Time”. Hindi kasi pareho ang mga oras sa relo ni Juan, kung kaya’t sa oras pa lang  ng mga pinoy ang pag-uusapan, ay hindi na nagkakaisa, at sa kawalang kamalayan na pagkakaroon ng mañana habit o ningas kugon.

Sa pamamagitan din nang simpleng pagsunod sa PST, posible na unti-unti na nating maalis ang negatibong nakasanayan kaugalian ng mga Pilipino. Isa na dito ang paggawa ng kung anu-anong dahilan tuwing nahuhuli tayo sa eskwela, opisina o sa kahit anumang okasyon na ating dainadaluhan.

Ang pagbubukas ng taon  ng mayroong pare-parehong Timeline ay sumisimbolo sa buong bansa  sa pagpasok nito sa mas maunlad na buhay  patungo sa tuwid na landas bilang pangkabuo ang New Year’s resolution ng mga pilipno.

“Time is a resource that is very important but often overlooked. Other than its social and economic value, time is something that can unite us as Filipinos,” dagdag pa ni Sec. Montejo

Bukod dito, ang pagsunod sa PST ay makakatulong din sa bawat indibidwal na mas maibalanse nila ang kanilang mga oras sa pagtupad ng kani-kanilang mga responsibilidad. Halimbawa na lang sa oras ng pagpasok. Estudyante man o empleyado, matinding trapiko ang karaniwang pangunahing dahilan sa pagkahuli nila sa opisina o sa eskwelahan. Ang pagkakaroon ng ideya sa pinakaeksaktong oras ay makakatulong sa kanila na mas makapagplano nang maayos hinggil sa pagitan na panahon ng kanilang pag-alis sa kani-kanilang mga oras paupunta sa kani-kanilang mga destinasyon.

Samantala, sa larangan ng negosyo, mahalaga din ang ginagampanan nang pagsunod sa PST sa buong kapuluan. Ang pagkakaroon ng kaalaman sa pinakaeksaktong oras, kasama na ang pinakadetalyadong segundo, ay malaking tulong sa mga ahente ng stock market sa Pilipinas. Sa pamamagitan nito mas madali sila makakahigilap ng mga makakaagapay sa kanilang mga negosyo. Indikasyon ito na ang pagakakaroon ng sistematikong pamamahala sa oras ay pagkakaroon din nang sistematikong kaisipan.

Ang pagka-kahon ng mga Pilipino sa ideyang ‘Filipino time’ ay maaring maging balakid sa kagustuhan ng mga Pilipino na maging world class sa usaping pang ekonomiya dahil ito ay nagbibigay ng hindi magandang impresyon sa foreign investors. Pangunahing  dapat bigyang halaga ang mga  foreign Investor dahil sila ang magpapaunlad ng ating Industriya sa ating bansa.

Higit pa dito, Magsisilbing paalala ang PST sa ating mga Pilipino ang diwa ng  People Power, Ang  kahalagahan ng pagkakaisa hindi lamang  sa usaping pulitikal kundi maging sa aspeto ng  kooperasyon sa ngalan ng pakikipagkapwa. Maraming bagay ang maisasakatuparan kapag  lahat ay nagsama samang kumilos na mayroong iisang mithiin at maayos na kooperasyon. Ibayo nitong pauunlarin ang kultura ng Bayanihan sa isa’t  isa sa kadahilanang ito’y nagpapakita ng kahalagahan ng  epekto ng pagiging nasa oras para sa iyong kapwa.

Kung kaya’t hinihikayat ang lahat na lumahok sa Juan Time, sa pagsalubong ng bagong taon. Sa unang pagkakataon sana’y sabay-sabay ang lahat ng mga Pilipino, saan man sulok nang Pilipinas, sa countdown o pagdiriwang ng bagong taon.  Isa ito sa magandang new year’s resolution na masimulan natin, ang maging “on time” at hindi na masayang ang bawat minutong sanay nakalaan, sa mas kapaki-pakinabang na gawain. (Nina Ceajay N. Valerio, Allan Ace Aclan, at Allan Mauro Marfal S&T Media Service, STII)

Pagsasanay sa manggagawang Pilipino, pinag-iibayo ng DOST-MIRDC

Ang makabagong pamamaraan ng mga sopistikadong makinarya na gumagamit ng computer ay isang hamon sa mga manggagawang Filipino kaya’t ang Department of Science and Technology (DOST) at ang sangay na ahensiya nito na Metals Industry Research and Development Institute (MIRDC) ay nagsasagawa ng mga pagsasanay upang maiangat ang antas ng kanilang kaalaman.

Ang MIRDC ay may 20 trainees para sa CNC (Computer Numerical Controlled) Machine Tool Training Program na nagsimula noong Mayo 6 at magtatapos sa Hulyo 26, 2013. Ang mga nagsasanay ay kabilang na sa Batch 3 at may edad mula 19 hanggang 58 taong gulang. Ang layunin sa loob ng dalawang taon ay makapagsanay ng may 800 na trainees.

Ang programang ito ay tinawag na “Development and Implementation of Appropriate Training Curriculum Design for CNC Machine Tool Programming and Operation as Human Resource Intervention for the Sustainable Growth, Productivity and Competitiveness of the Metals and Energy Sector.” Ito ay inilunsad upang matugunan ang suliranin ng bansa sa tinatawag na “brain drain” o ang paglipat ng mga skilled workers sa ibang bansa kung saan sila ay nabibigyan ng mas mataas na sahod at mga benepisyo.

Sa ganitong sitwasyon, nagkukulang tuloy ang mga manggagawang may mataas na kasanayan sa pagpapaandar ng mga makinaryang gumagamit ng computer. Ang mga  naiiwan sa bansa ay kulang sa kasanayan at karunungan kaya’t bumababa ang produktibidad ng mga kumpanyang gumagamit ng mga naturang makinarya. Sa bandang huli ay naaapektuhan ang produksiyon pati na ang pambansang ekonomiya.

Ang programa na tatagal ng 52 na araw ay may tatlong bahagi. Ang una ay ang Basic and Common Competencies. Ang pangalawa ay ang Core Competency at ang panghuli ay ang Industry Immersion.

Ang pagsasanay ay ginaganap sa loob ng MIRDC o sa mga partner support organizations (PSOs) kung saan ang mga nagsasanay ay aktwal na nakagagamit ng mga makinaryang pinatatakbo ng computer.

Sa pagtatapos ng kursong ito ay magiging bihasa na ang manggagawang Filipino at sila ay maaari ng makipagsabayan sa mga katulad nila sa ibang bansa. Ang bawa’t isang trainee ay dadaan sa masusing pagsusulit kung saan ang kanilang kahusayan ay susukatin.

Lahat ng mga pagsasanay sa MIRDC ay sertipikadong ISO 9001:2000 at ISO/IEC 17025.

Para sa karagdagang impormasyon sa mga uri ng mga pagsasanay, tumawag sa telepono bilang 837-0764, 837-0431 to 38 lokal 465 at 467 o magpadala ng email sa mirdc_training1@ yahoo.com.(Rodolfo P. de Guzman, DOST-STII Media Service)

PhilHealth, di babayaran ang stem cell therapy

NILIWANAG ng PhilHealth na di nito babayaran ngayon ang stem cell therapy. Kung sa hinaharap ay maging karaniwang paraan ito ng paggamot, maari pa umano ngunit kailangang dumaan muna sa pag aaral upang maka avail ng benefit development package. Ayon sa batas, isinasaad na Republic Act (RA) 10606, the National Health Insurance Program ng 2013, as amended,

the Corporation shall not cover expenses for health services considered … as cost-ineffective through health technology assessment… In keeping with its protection objectives and financial sustainability.” Ang Health technology assessment ay bahagi ng agham na nagsisiyasat sa kahalagahan ng teknolohiyang pangkalusugan gaya ng mga proseso, kaparaanan, produkto at kagamitan lalo ang kanilang kalidad, halaga at kaligtasan na may direktong implikasyon sa mga ginagawang patakaran, desisyon kung isasagawa nga ba o mag I invest sa nasabing mga teknolohiya o sa health benefit coverage.

Ang mga bagong teknolohiya gaya ng stem cell therapy ay sasa ilalim muna sa assessment kung maari itong maging kabilang sa benefit package o ialis. Sa kasalukuyan, nagsusulong ang PhilHealth ng preventive care sa pamamagitan ng Primary Care Benefit (PCB1) at curative care benefits sa pamamagitan ng hospitalisation, in-patient or out-patient para sa day surgeries.

Bukod sa mga nabanggit,  nagbabayad ang korporasyon para sa special benefits gaya ng Z benefit packages para sa catastrophic cases, MDG benefits gaya ng maternity care packages, newborn care package, animal bite package, HIV package, TB Dots package, malaria Package atbp. at”to provide maximum financial protection, the No Balance Billing (NBB) policy has been adopted for the sponsored (indigents) members and their qualified dependents.

If they are admitted in a service accommodation of a government facility, under our case rate packages, they shall not be charged for hospital and professional fees anymore, hence no out of pocket payment,” ayon kay PCEO Alexander A. Padilla. (MJ Balaguer)

Ikatlong anibersaryo ng PCIEERD-DOST gaganapin

IPAGDIRIWANG ang ikatlong anibersaryo ng Philippine Council for Industry Energy and Emerging Technology Research and Development (PCIEERD) sangay ng Department of Science and Technology (DOST) kasabay ng mga bagong programa t proyektong tungkol sa enerhiya at industriya.

Pangungunahan ni Dr. Rowena Guevarra ng PCIEERD at Sec. Mario Montejo ang aktibidad sa punong tanggapan ng DOST sa Taguig. Ipakikita ang mga naging programang matagumpay ng ahensya sa loob ng taong ito at ang mga plano nila sa hinaharap.

Matatandaang dati ay dalawang council ang PCIEERD na pinag isa para sa mas epektibong pagharap sa umuunlad na industriya ng enerhiya at mga napapanahong teknolohiya. (MJ Balaguer)

English Language Training Software binuo para sa Voice BPO atbp ng DOST-PCIEERD

TWO years in the making ang programang Learning English Application for Pinoy (LEAP) na pangunahing programa ng Philippine Council for Industry Energy and Emerging technology Research and Development (PCIEERD) ng Department of Science and Technology (DOST) kabalikat ang University of the Philippines Diliman (UP) na may layong mahasa ang galing nating mga Pilipino sa pagsasalita ng tama sa wikang ingles.

Pinangunahan ni Dr. Rowena Cristina L. Guevara, executive Director ng PCIEERD ang paglulunsad kasabay ng kasagsagan ng National Science and Technology Week Science Expo 2013 sa SMX MOA ang nasabing aktibidad. Nabatid na sa 10 years ng Business Process Outsourcing sa bansa sa larangan ng voice o call centers, numero uno na ngayon ang Pilipinas dahil sa kakayahan nating makapagsalita ng wikang ingles na malinaw at madaling maunawaan.

Ayon sa pag aaral ng BPO industry, may kaunting suliranin ang bansa ngayon sa mga guro na nagtuturo ng wikang ingles kaya hindi tayo gaanong nag excel kumpara sa pinakamalapit na karibal nuon na India.

Sa 13 milyong pisong budget sa nakaraang dalwang taon, kanilang ipamamahagi ng libre sa mga maliliit na call centers, Department of Education (DepEd), Commission on Higher Education (CHED) at Technical Education and Skills Development Authority (TESDA).

Ilan rin sa nagpakita ng interes sa programa ay si Department of Labor and Employment (DOLE) Secretary Rosalinda Dimapiles Baldoz na nagsabing maaring magamit ang programa sa kanilang OFW Reintegration Program na iminumungkahi ni Pnoy at si Department of Social Welfare and Development (DSWD) Secretary Corazon Dinky Soliman kabalikat ng nasabing programa ng Aquino Administration.

Ang nasabing software ay localized para sa Filipino English Speakers ibig sabihin ay customized ito para sa Pinoy at di maaring piratahin ng mga Intsik, koreano o ng bumbay dahil lagi lamang silang babagsak sa scoring at di makapagle level up.

Ayon kay Professor Teresita Isidro, Department of English and Comparative Literature ng College of Arts and Letters ng University of the Philippines Diliman na sa pag aaral ng wikang ingles gaya ng LEAP, hindi naman raw maaring kalimutan ang taal na wika at layunin lamang nito ay maging bihasa ang Pinoy sa pagsasalita ng ibat ibang wika saan man siya makapagtrabaho o saan man maparoon.

Binubuo ng 200 hours ang LEAP software kung saan kinapapalooban ng 100 hours ng speech at 100 hours ng grammar. Kabilang sa mga nasa likod ng nasabing proyekto ay sina Joseph Manalo kanilang Graphics Designer, Edrick Solis kanilang Programmer, Samantha Sadural kanilang Speech Consultant, Ivy Mallari-San Juan, Gay Figuaroa at Sincere Blanco mga Computer Scientist at Mario Careon sa Logistics.

Ayon kay Dr. Guevara, panagarap niyang maituro ang LEAP sa mga Pinoy upang maging bihasa ang mga ito sa pagsasalita ng wikang ingles at nanag maging competitive tayo sa buong daigdig, dagdag pa niyang ang lingua franca sa mundo lalo sa internet ay ingles at kailangang maging bihasa ang mga Pinoy upang makasabay. (michael n. balaguer)

30 nanay, nanguna sa milk letting program ng PCMC

LABANAN ang breast milk shortage, layunin ng Philippine Children’s Medical Center (PCMC) kaya nga kahit umuulan ay hindi naging hadlang sa pagbibigay ng tulong para sa mga batang may kanser ang paghandog ng gatas ng 30 nanay.

Ang gatas ng ina ay mainam na proteksiyon sa mga batang may sakit at nilalabanan nito ang impeksyon sa bituka. Gayundin ang batang dumede ng gatas ng ina sa loob ng 6 na buwan ay makakaiwas magkaroon ng diabetes, eczema, obesity at iba’t ibang sakit kapag tanda.

Natural na bitamina at mineral ang nakukuha ng mga batang sumuso sa kanilang mga ina kumpara sa mga gumamit ng infant formula. Nasa batas ang breastfeeding at kailangan itong ipatupad ng ating kagawaran ng kalusugan. Sa kasalukuyan nga ay tatlumpung nanay na may adbokasiyang
magpasuso at nakibahagi sa pagamutan.

Gaya ng gene bank sa agrikultura kung saan inilalagak ang mga genetic imprints at attributes ng mga seeds para sa future consumption. Sa PCMC ngayon ay mayroon namang “Milk Bank” ito ang pinaglalagakan ng  mga gatas ng ina na nai-donate ng mga nanay na concern sa mga batang
di maka suso sa kanilang mga ina dahil sa mga degenerative diseases
gaya ng cancer. Patuloy ang PCMC sa pagtulong nila sa mga batang may mabigat na

karamdaman sa pangunguna ni Dr. Julius Lecciones na kanilang Executive Director at ni Ms. Malou Tolentino na kanilang medical social worker  .(Mary Jane Olvina-Balaguer)

PCMC hinangaan ang mga inang nag donate ng kanilang gatas para sa mga sanggol na may sakit

BREASTFEEDING month nitong nakaraang Agosto kaya bilang pagdiriwang ng nasabing okasyon, nakipag tulungan ang Philippine Children’s Medical Center (PCMC) sa “Step Juan” upang tulungan ang mga ina at sanggol na di maka suso dahilan sa kakulangan ng gatas.

Ayon sa grupong Breastfeeding Coalition of Northern Sacramento, tama na ang 3 ounces ng gatas ng ina upang pakainin ang isang premature na sanggol ng siyam na beses. Ang gatas ng tao (ina) ay nararapat sa mga premature at may sakit na sanggol, pino protektahan sila laban sa mga impeksyon sa bituka.

Isa rin itong malusog at praktikal na paraan upang pakainin ang sanggol. Ang mga sanggol na pinasuso ng kanilang ina o uminom ng gats ng ina ay may mababang pagkakataon na magkaroon ng mga sakit sa paglaki nila gaya ng diabetes, eczema, obesity atbp.

Inirerekomenda ng World Health Organization ng United Nations (WHO-UN) ang pagpapasuso ng nanay sa unang anim na buwan ng sanggol pagkatapos ay kailangan ang sapat at tamang nutrisyon at karampatang pagkain at hanggang dalawang taong gulang pasususuhin ang bata kahit kumakain na ng solid na pagkain.

Samantala nai feature na nagbigay ng kanyang gatas si Bb. Tanya Velasco ng GURU Firm at kanyang ibinahagi ang kanyang mga pananaw ukol sa mga benepisyo ng pagpapasuso sa anak kabilang ang ilan pang mga taga suporta ng adbokasiya.

Kasunod nito ang sama-samang paglagak ng gatas ng iba pang ina sa mga lalagyan upang kanilang I-donate, 30 na mga nanay ang dumalo at nagbigay ng kanilang gatas. Ginanap ito nitong Ika-22 ng Agosto, 2013 alas siyete ng umaga sa PCMC.

Samantala, ang Step-Juan ay isang walking expedition na sinimulan at pinangunahan ni Tomas Leonor upang makakalap ng pondo para sa mga batang may cancer na nasa PCMC. Naglakad siya ng anim na milyong hakbang na tinatayang 2,603.84 kilometro na kabuuan ng kanyang “Step-Juan”. Ang kanyang proyekto ay sinimulan nuong June 2009 ngunit ngayon ay panandaliang itinigil dahil nanganak ang kanyang asawa sa kanilang panganay.

Ang nagsimula ng milk banking sa Pilipinas, si Dr. Gloria Baens Ramirez

Ang gatas ng ina ay isang ideal na nutrisyon sa mga sanggol, kung walang sariling ina ang maaring makapagbigay ng gatas sa sanggol, ang mga nai bangkong gatas at kapwa maaring makapagligtas din ng buhay. Ang human milk bangking ay isang serbisyong pang nutrisyon na nakakapagbigay ng lunas sa populasyon ng mga sanggol na may malalang sakit.

Sa bahagi ng pampublikong sector kalusugan, ang gatas ng ina ang nagpo protekta sa kalusugan ng malaking bahagi ng populasyon sa pamamagitan ng interbensyon sa pagpapababa ng mga taong namamatay at ang isang solusyon ay isang malinis na pagkukunan ng gatas.

Ang kasaysayan ng milk banking sa tao ay sinimulan nuong 1911, unang isinailalim ni Talbot ang pagpa pasteurized ng gatas ng ina sa Boston, Massachusetts. Dahil ang mga kababaihan nuon na mahihirap ay kinailangang magtrabaho sa halip na magpasuso ng sariling anak ay dumami ang gumamit ng gatas ng baka bilang kapalit ng breastfeeding. Nuong 1929 ang breastmilk banking ay sinimulan sa Chicago, Illinois.

Samantalang nuong 1943 kinilala ng American Academy of Pediatrics ang human milk banking, nang 1970’s kasabay ng mga matiniding pagbabago sa neonatal intensive care patuloy na nag survive ang human milk banking kaya lang dahil sa pag a aalala ukol sa HIV nuon ay nagsara ang maraming milk bank.

Binuo ang Human Milk Banking Association of America upang tugunana ang nauna nang mga pag aalala ukol sa kaligtasan ng milk banking at nag set sila ng mga guidelines kaya nuong 2002 nag published ng guidelines ang Norwegian National Board of Health ukol sa mga donors at mga donor banks kaya nagsimula na namang dumami ang human milk banks sa mundo.

Sa bansa, ang Philippine Children’s Medical Center, Dr. Jose Fabella Memorial Hospital at ang Philippine General Hospital lamang ang may gumaganang Human Milk Bank. Ang unang milk bank ay tinaguriang “alay gatas community program” nuong 1996 ng Philippine Children’s Medical Center,

1997 sa pakikipagtulungan ng Advanced Science and Technology Institute ng Department of Science and Technology at ni Dr. Gloria Baens Ramirez ay unang nilikha ang table top pasteurizer upang matiyak ang pagiging ligtas ng gatas ng ina sa bansa.

Taong 1999 naman ay nagsimulang magdonate ang mga nanganganak na ina sa Fabella Hospital kung saan ang kanilang mga gatas ay inilalagak sa mga refrigerators gamit ang Pretoria pasteurization process habang nitong 2008 ay pinasinayaan ang sariling milk bank ng Fabella Hospital sa pakikipagtulungan ng Mont Blanc Foundation.

Kabilang sa mga pinakabagong milk bank sa bansa ngayon ay ang nasa Philippine General Hospital bahagi ng donasyon ng gobyerno ng Italya nuong 2009 at isang independent milk bank sa Makati City na pinasinayaan nitong March 5 2013. Tunay nga na mahalaga ang gatas ng ina di lang sa sanggol na malusog ngunit lalo sa mga sanggol na may matinding karamdaman. (michael balaguer)


Industriya at Teknolohiya pagtutulungan ng DOST at Bulacan

MAGKAKASAMA na magtutulungan sa sinasabing 7 strategic initiative ang LGU ng Bulacan at ang Department of Science and Technology (DOST) sa ibat ibang teknolohiya kabilang ang pag aalahas, pagpo proseso ng pagkain, packaging, BPO at agrikultura.

“Tataas ang halaga at lalaki ang kita ng magsasaka. Hangad din natin mapalawak ang turismo, gawing tourism at water sport ang Angat after-bay regulator dam” Ayon kay Wilhelmino M. Sy-Alvarado-gobernador ng Bulacan.

Maganda sa turismo ang  Dona Remedios Trinidad, gagawa tayo ng Eco-tourism hub para sa mahilig sa adventure. Dito rin itatayo ang satellite government center upang mapalapit ang serbisyo ng pamahalaang panlalawigan sa ating  mga mamayan.

Ang paglago ng industriya ay nakasalalay sa teknolohiya, kaya katuwang ang Department of Science and Technology (DOST) sa pagsasaliksik ng mas mabisang pamamaraan ng propduction at manufacturing. Isang technohub sa Malolos ang magsisilbing sentro sa pagpapalago ng ating teknolohiya, kabilang na ang paggamit ng Information & Communication Technology (ICTO) lalo kabilang ang lalawigan sa tinatawag na Top 10 Next Wave Cities. (michael balaguer)

 Instrumento ng punctuality para sa pinoy isinabatas, public consultation isinagawa ng PAGASA

“PILIPINO time is on time”. Ito ang ibig ipabatid ng pamunuan ng Department of Science and Technology (DOST) sa kanilang programang “Juan Time” na pinangunahan ng Philippine Atmospheric Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) na siya ring opisyal na time keeper ng bansa at ang nagsasabi ng tunay na Philippine Standard Time.

Sa layuning ipairal ang kultura ng punctuality sa mga pinoy lalo sa mga tanggapan ng pamahalaan, broadcast media gaya ng telebisyon at radyo at tuluyan nang mabura ang taguring atrasado lagi ang “Pilipino Time”.

Tinalakay sa isang pampublikong konsultasyon at pagdinig ang mga implementing rules and regulations (IRR) na nais na maisakatuparan kaakibat ng Philippine Standard time Act o Republic Act 10535 kamakailan.

Binusisi ng mga stakeholders kabilang ang mga nasa broadcast media, ahensya ng pamahalaan, mga taga DOST atbp ang mga nilalaman ng batas upang mai akma ito sa kanilang pangangailangan.

Nabatid na ito pa lang ang unang pampublikong pagdinig sa Luzon at may ino organisa pa silang pagdinig sa Kabisayaan at Mindanao hinggil sa naturang batas bukod pa rito ay ang patuloy na information dissemination at education para maunawaan ng madla.

Alinsunod sa Seksyon 10 ng RA 10535 o ang batas na magpapatupad ng Philippine Standard Time sa buong bansa at magpo pondo para sa instilayon, operasyon at maintenance ng mga synchronized time devices na ilalagay sa mga piling lugar at pagdeklara ng National Time Consciousness Week sa unang linggo kada taon na pangangasiwaan ng PAGASA.

Makikipagtulungan rin ang National Telecommunications Commission (NTC), Department of Transportation and Communications (DOTC), Department of the Interior and Local Government (DILG), Department of National Defense (DND), Department of Health (DOH), Department of Education (DEPED), Commission on Higher Education (CHED) at Civil Service Commission (CSC) upang maisakatuparan ito.

Mula sa dating PST na acronym ng Philippine Standard Time, ginawa nilang PhST dahil ang PST ayon sa unang mga pagdinig nila ay acronym pala ng Pacific Standard Time.

Kabilang sa mga opisyales ng PAGASA na nakibahagi sa nasabing pagdinig at konsultasyon ay sina Dr. Flaviana D. Hilario, Acting Deputy Director for R&D na humalili kay PAGASA OIC Administrator Dr. Vicente B. Malano; DOST ASec. Atty. Oswaldo C. Santos, Chairperson para sa IA-TWC IRR on RA 10535, sina Joel C. Rivera, Legal Officer ng PAGASA at Garry Aligmayo ng DOST LLO at Ms. Venus R. Valdemoro, OIC Public Information Unit ng PAGASA.

Mahalaga ang oras at ang tama’t eksaktong pagtingin nito sa mga tanggapan ng pamahalaan at ng sambayanan ay siyang magdu dulot ng mabuti bagay sa ekonomiya maging sa pakikipag transaksyon pang diplomatiko na siyang magsu sulong sa tunay na pag asenso ng bansa. (michael n balaguer)


Typhoon at Flood Awareness Week 2013 ng PAGASA: Layuning Maiwasan ang Sakuna

DEKLARADO ng Pangulo ng bansa na tuwing sasapit ang ikatlong linggo ng Hunyo kada taon ay ipagdiriwang ang typhoon and Flood Awareness Week alinsunod sa Presidential Proclamation 1535.

Inatasan ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA-DOST) upang pangunahan sapagkat ang nasabing ahensya ang pambansang tagapagtaya ng panahon.

Ngayong 2013, ang kanilang tema ay uminog sa: Kaligtasan sa Bagyo at Baha, isulong sa alin mang sulok ng bansa kung saan ginanap sa kanilang punong taggapan sa lungsod Quezon ngayon.

Nabanggit na upang tunay na maiwasan ang pinsalang dulot ng bagyo at baha, nararapat na magdagdag ng mga makabagong kagamitan ang ahensya.

Karagdagang rain gauges, telemeters, mga CCTV camera, bouy at mga weather balloon na ilalagay sa strategic locations sa bansa upang makakuha ng real time data.

Kaligtasan unang una ng mga tao ang pangunahing prayoridad tuwing may bagyo at baha upang maiwasan ang mga buhay na masasawi sakaling maging malaking kalamidad ito.

“di naman makaka apekto sa trabaho ng PAGASA ang pag alis ng aming Administrator Dr. Nathaniel Servando kasi marami naman na bagong meteorologist ang PAGASA ngayon” ayon kay Dr. Vicente B. Malano, acting Administrator ng PAGASA. (michael n balaguer)

Gender and Politics pinag usapan sa nakaraang NAST-RTD

PINAGUSAPAN sa nakaraang round table discussion na pinangunahan ng National Academy of Science and Technology ang mga pagkukulang ng ating bansa ukol sa suliranin na umiinog sa kasarian at pulitika.

Sa ginanap rin na pagtalakay ay nais nilang makabuo ng resolusyon sa pamamagitan ng mga paghingi ng mungkahi sa mga nagsidalong naki bahagi sa nasabing talakayan.

Nakibahagi sa nasabing ptalakayan si Dr. Michael Tan, College Dean ng Dela Salle University ng College of Social Sciences and Philosophy at isang Academician ng NAST. Nagsalita si Prof. Josefa S. Francisco, Chairperson ng International Studies ng Miriam College at General Coordinator kung saan tinalakay niya ang mga Development Alternatives for Women in the New Era, iginiit rito na pagdating ng halalan ay kailangang di lang lalaki ang maaring iluklok sa kapangyarihan dahil may kakayahan rin ang mga kababaihan.

Nagbahagi rin ang dating pangalawang punong lungsod ng Quezon City na si Alice Herrera, kayang tinuran ang mga babaeng pulitiko gaya ni Senador Miriam Defensor-Santiago samantalang kanyang ibinahagi na May 2010 both National and Local Election Survey ng Statistics of Commission of Women (COW) 18.4% ang bilang ng mga kababaihan ang nahalal sa pulitika, mataas ito kung ikukumpara noong nagdaang 2007 election na may 17% lamang ang bilang ng kababaihan ang nabigyan ng pagkakataon na magkaroon ng puwesto sa gobyerno (Both National and Local).

Mas marami rin anila na bumobotong babae kaysa sa lalaki, huling nagsalita si UP Diliman Professor ng College of Social Sciences and Philosophy na Si Ms. Laraine Sarmiento na nagsilbing huling tagapagsalita na nagbahagi ng bilang ng mga kababaihang nahalal ng nakaraang 2013 eleksyon.

Aniya ang mga kababaihan ay may karapatan din na magdesisyon para sa ikagaganda ng isang lungsod o bansa ngunit paano ba maririnig ang boses ng mga kababaihan kung hindi pakikinggan. Sa pagtatapos, isang pasasalamat ang ibinigay ni Dr. Michael Tan sa mga naging tagapagsalita at kung saan siya din ang naging synthesizer sa nasabing pagpupulong. (rodel cadion)


ISINAGAWANG pagpupulong patungkol sa Gender and Politics ng National Academy of Science and Technology, Philippines noong ika 3 ng September 2013 na ginanap sa Hyatt Hotel, Manila, Iba’t ibang mungkahi ang naibigay ng mga dumalo dito tulad nalang ng mga naging tagapagsalita sa nasabing pagpupulong.

Ngunit bago sinimulan ang nasabing pagpupulong ibinahagi muna ni Dr. Michael Tan, Isang College Dean, De La Salle University, College of Social Sciences and Philosophy at Academician, National Academy of Science and Technology, Philippines ang Layunin ng nasabing pagpupulong na kung saan nais na maiparating hindi lamang sa Government kundi maging sa Non-Government Organisation at Private Sector ang mga nagagawang resolusyon at pagpupulong na ginagawa ng National Academy of Science and Technology, Philippines upang malaman ng bawat isa kung ano ba ang kulang sa ating bansa at kung ano ba ang kasalukuyan nagiging problema natin.

Si Prof. Josefa S. Francisco isang Department Chairperson, International Studies, Miriam College at General Coordinator, Development Alternatives with Women for the New Era, ang naging unang tagapag salita na kung saan ibinahagi niya ang ilan sa mga makatotohanang nangyayari sa Pulitika pagdating ng eleksyon at ang sinasabing “Quota System”.

Sinabi niya na sa gobyerno hindi lang naman dapat ang mga kalalakihan ang dapat bigyan nang pagkakataon na maka-umupo sa pwesto dahil tulad din ng mga kababaihan may lakas at sapat na kaalaman din naman sila pagdating sa pamumuno sa isang lungsod o bansa.

Sa kabilang banda, ibinahagi naman ni Ms. Alice Herrera, Vice Mayor of Quezon City, naging pangalawang tagapagsalita sa nasabing pagpupulong ang patungkol sa mga kababaihan pagdating sa pulitika, lubos niyang ikinagalak ang kontribusyon ng ilang kababaihan sa ating bansa at naging halimbawa nalang niya dito si Senator Miriam Defensor-Santiago.

Naibahagi din niya na noong May 2010 both National and Local Election Survey ng Statistics of Commission of Women (COW) 18.4% ang bilang ng mga kababaihan ang nahalal sa pulitika, mataas ito kung ikukumpara noong nagdaang 2007 election na may 17% lamang ang bilang ng kababaihan ang nabigyan ng pagkakataon na magkaroon ng puwesto sa gobyerno (Both National and Local).

Dagdag pa niya na pagdating sa botohan mas maraming kababaihan ang bumoboto kung ikukumpara sa mga lalaki. Si Ms. Laraine Sarmiento naman ang huling naging tagapagsalita, Isang Professor, UP Diliman, College of Social Sciences and Philosophy, kung saan ibinahagi naman niya ang bilang ng mga kababaihan at kalalakihan sa kanyang presentasyon sa nasabing pagpupulong na kung saan ay mga nahalal noong mga nakaraang eleksyon hanggang sa nagdaang 2013 eleksyon.

Aniya ang mga kababaihan ay may karapatan din na magdesisyon para sa ikagaganda ng isang lungsod o bansa ngunit paano ba maririnig ang boses ng mga kababaihan kung hindi pakikinggan.

Sa pagtatapos, isang pasasalamat ang ibinigay ni Dr. Michael Tan sa mga naging tagapagsalita at kung saan siya din ang naging synthesizer sa nasabing pagpupulong. (rodel cadion-NAST)

NAST, DOST at UNESCO tinalakay ang Engineering Technology Programs

IBA’T IBANG spekulasyon ng Engineering School na umatend sa talakayan ginanap na may pamagat “ 2nd Consultative Meeting on Engineering Education Technology and  Engineering Technician Degree Programs” ng pinagtulungan ng National Academy of Science and Technology, Department of Science and Technology at United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.

Para matugunan ang industriya magkakasama ang Engineer, Technician at Technology ang layunin ng meeting na I-standard ang program ng titulo ng hindi magkaroon ng kalituhan kahit pumunta pa sa abroad  ang isang nakatapos kahit wala pa ang K to 12.

Ang ladderized program din ay desisyon ng paaralan subalit hindi lahat ng paaralan ay nag offer nito.

Ang general education ay inaasahan makasama sa K 12. Inaantay pa rin ang desisyon ng  Commission on Higher Education (CHED) kung ilan taon ang Engineering Technology. Ang full implementation ng K 12 ay magiging 4th year na lamang ng engineering course. (mary jane olvina-balaguer)


ENGINEERING Education Technology at Engineering Technician degree Programs ang pangunahing tema ng 2nd Consultative Meeting at Round table Discussion ng national Academy of Science and Technology.

Kabilang sa mga nagsidalo at nagsilbing tagapagsalita ang tatlo sa mga dalubhasang may kaukulang kaalaman sa  nasabing disiplina na pinangunahan ni Acd. Alvin B. Culaba ng Engineering Science and Technology Division.

Sa tatlong mga dalubhasang nagsilbing tagapagsalita, una si Acd. Reynaldo B. Vea, tagapangulo ng Engineering Sciences and Technology Division ng NAST, siya ring tagapangulo ng UNESCO Science and Technology Committee at kasalukuyang Pangulo ng Mapua Institute of Technology sa kanyang presentasyon na may titulong “Meshing of the Engineering Technology and BS Engineering Academic Programs”.

Kasunod na nagsalita at nagbigay ng paper presentation na may titulong “Curiculum Maps for the Engineering Technology Programs” si Engr. Lyndon R. Bague, miyembro ng CHED technical panel on Engineering and Technology at siya ring Dean ng College of Engineering ng Technological University of the Philippines.

Huling nagbigay ng kanyang presentasyon na may titulong “ASEAN Qualifications Reference Framework, Competency Standards Agreement of the ASEAN Construction Federation and updates on the Philippines Qualifications Framework” si Ms. Irene M. Isaac, Executive Director General ng TESDA.

Nagbigay ng synthesis si Dr. Melito A. Baccay, Professor sa College of Engineering ng Technological University of the Philippines. Sa nasabing pagpupulong at RTD maraming tanong ang nabuo kaysa sagot lalo na yaong tungkol sa mga kursong gaya ng engineering na tila sa panahon ngayon sa bansa ay kumo konti na ang pangangailangan.

Sa industriya ay napakaraming kailangang technicians at technologist at di na alintana ng mga kumpanyang gumagawa ng electronics o mechanical parts, sasakyan atbp. Kung engineers ang mga ito as long as alam nila ang trabaho.

Sa RTD at pagpupulong tinalakay nila ang pagsasaayos ng kurikulum ng Engineering at standardization ng mga asignatura na kung minsan at kadalasan ay nagkakapareho na nagreresulta ng pagkakasawa ng ilang mag aaral na magkainteres pa sa engineering. (michael n balaguer)

RTD ng NAST-DOST handog sa mga kababaihan sa pulitika

MALAKING papel ang ginagampanan ng mga kababaihan sa ating buhay. Ang ating mga Ina, ate, misis ang dati ay nasa bahay lamang at nag aaruga sa mga kalalakihang mahal nila sa buhay ngunit ngayon ay sumasabay na rin sa kalalakihan sa mga napili nitong propesyon.

Kaya isang Round Table Discussion o RTD ang pinangunahan ng National Academy of Science and Technology o NAST ng Department of Science and Technology o DOST bilang pagkilala sa mga kababaihang nasa pulitika pati ang mga dakila nitong kontribusyon lalo sa sector ng agham.

Sa pangunguna ng NAST Executive Director Ms. Luningning Samarita-Domingo, mga National Scientists na sina Dr. Mercedes Conception at Dr. Gelia Castillo, tinalakay nila ang umaangat na kalagayan ng kababaihan ngayon na nasa pulitika.

Ang mga balakid at mga nagagawa nila sa policy development at management, pagbigay ng solusyon sa mga luma nang suliranin. Pinag usapan rin ang mahalagang papel ng kababaihan bilanglider ng bansa at kung hanggang saang mataas na posisyon sila maaring ilagay.

Matatandaang dalawa nang babae ang naging Pangulo ng ating Republika, sina Pangulong Corazon Aquino at Gloria Macapagal-Arroyo, sa Hudikatura naman ay si Chief Justice Maria Lourdes Cereno, at isa sa pinakamagaling na senador ng bayan si Senator Miriam Defensor-Santiago at napakaraming babaeng miyembro ng mababang kapulungan ng kongreso. (Mary Jane Olvina-Balaguer)

Mga Websites ng Gobyerno Tiniyak na Secured ayon sa DOST

TINIYAK ni Department of Science and Technology Secretary Mario G. Montejo na ligtas laban sa mga hackers ang mga websites ng pamahalaan ngayong ang humahawak na ay ang kagawaran ng agham.

Ito ang kasagutan ng kalihim sa mga katanungan ng pahayagang ito kaugnay ng kabi kabilang hacking ng mga nagsasabing Chinese hackers sa ibat ibang websites ng pamahalaan kamakailan.

Ayon kay Montejo, ang humahawak ngayon ng mga sites ng pamahalaan ay ang Advanced Science and Technology Institute (ASTI) at nasa kanila ang kabilang sa mga magagaling na programmers ng bansa na tumutulong upang tiyakin ang seguridad ng mga mahalagang websites ng gobyerno na paboritong puntiryahin ng sinasabing mga hackers na intsik.

Ang pagtiyak ng kalihim ay naganap nitong nakaraang linggo kasabay ng pagdiriwang ng NSTW o ng Expo Science 2013 sa harap ng mga opisyales ng kagawaran.(michael n balaguer)


 Former Sportscaster Nanumpa kay Pnoy bilang assistant secretary ng DOST

NANUMPA kahapon kay Pangulong Benigno S. Aquino III ang mga bagong opisyales ng pamahalaan kabilang ang isang dating miyembro ng media na isang sportscaster at nai appoint bilang assistant secretary.

Pormal na naitalaga ang dating PBA sportscaster na si Raymund Liboro bilang Assistant Secretary ng Department of Science and Technology (DOST). Matatandaang si Liboro ang kasalukuyang Director ng Science and Technology Information Institute (STII) na siyang namamahala sa pagpapakilala ng mga programa ng kagawaran.

Bilang dating taga media at ngayon ay nasa kagawaran ng agham malaki ang bentahe ni Liboro dahil sa kanyang mga kakilala sa pamamahayag at peryodismo ay mas madali niyang naibabahagi ang mga programang nagagawa ng DOST sa madla.

Kabilang sa mga programa ng kagawaran na kasamang naibahagi ni Liboro ay ang Project Noah, AGTS, DREAM, Admatel at ang nakaraang Expo Science 2013 o ang matagumpay na taunang National Science and Technology Week. (Mary Jane Olvina- Balaguer)



ISINUSULONG ng mga miyembro ng Los Banos Science Community Foundation Inc., ang pagpapasigla ng agham at teknolohiya sa southern tagalog sa pamamagitan ng pagtutulungan ng mga pribado at pampublikong institusyong pag edukasyon, pagsasaliksik at pamahalaang lokal.

Kaabilang sa mga miyembro ng nasabing komunidad ay ang Department of Science and Technology Region 4 (DOST R4), University of the Philippine Los Banos (UPLB), Philippine Council for Agriculture, Aquatic and natural Resources Research and Development (PCAARRD), International Rice Research Institute (IRRI), Forest Products Research and Development Institute (FPRDI) atbp. kapwa magkakasama upang isulong ang masiglang pag aaral at pagiibayo sa antas ng agham sa nasabing komunidad.

Sa nakaraang Syensaya 2013, counterpart ng National Science and Technology Week ay nagsagawa rin sila ng mga expo at exhibits ng mga researches ng mga mag aaral sa ilang paaralan at pamantasang sakop ngkomunidad.

Kabilang sa mga nagbigay ng inspirational na salita sa karamihan ng mga mag aaral ay si UPLB Chancellor Dr. Rex Victor O Cruz; DOST USec. for Regional Operations Dr. Carol Yorobe at Dr. Alexander Madrigal ng FPRDI at Dr. Patricio Faylon ng PCAARRD. (Mary Jane Olvina-Balaguer)

TAPI at DOST NCR magkasama ngayong 2013 RICE sa TIP QC

MAGKATUWANG na pinagtulungan ng Technology Application and Promotion Institute (TAPI) at ng Department of Science and Technology National Capital Region (DOST NCR) ang katatapos lang na Regional Invention Contest and Exhibits (RICE) na ginanap sa Technological Institute of the Philippines sa lungsod Quezon (TIP QC) nitong July 31-August 2, 2013.

Kabilang sa mga nagkaloob ng mga parangal sa mga nagsipagwagi ay sina DOST NCR Director Dr. Tess Fortuna at TAPI Director Engr. Edgar Garcia. Kapanapanabik ang mga kaganapan sa tatlong sunud sunod na araw ng pagtatagisan ng mga magagaling at mahuhusay na likha mula sa mga mag aaral ng haiskul, kolehiyo at ng mga propesyunal na imbentor.

Nasa paligid rin ng nasabing paaralan na bantog sa mga produktong naging dalubhasa sa likhang teknolohiya ang mga booth kung saan kinapapalooban ito ng mga nilikha ng mga nakibahagi. isang kapanapanabik na tagpo ay nuong manalo ang mga kabataang labis ang nadamang ligaya dahil sa kanilang likha.

Ayon kay Engr. Edgar Garcia ng TAPI sa panayam ng pahayagang ito, ang mga likhang maaring makapasok sa pamilihan sakaling mai komersyal ay ang mga imbensyon o utility model na may kaugnayan sa sektor ng pagkain dahil ang mga gadget ay kung hindi nila kayang pantayan ang kanilang mga ginawang batayan, dapat na higitan pa nila ito na ayon pa kay G. Garcia ay mahirap gawin.

Nakatakda namang idaos ang isa pang RICE sa Tagaytay bahagi ng timog katagalugan sa pangunguna ni DOST R4 Director Dr. Alexander Madrigal kung saan kabilang rin ang TAPI at DOST NCR sa mga naimbitahan. Isang tunay na saligan ng pagsulong ng bansa ang kanyang mamamayan at ang mga imbentor ay ilan sa mga ito na tumutulong upang iangat ang kalidad ng pamumuhay ng bayan.

Wika nga ng isang dalubhasang nagbigay ng komento sa isang napapanahong isyu tungkol sa pag asenso, dalawa aniya ang sangkap ng maunlad na bayan, una ay ang entreprenyur na sumusugal upang lumikha ng ekonomiya habang ang ikalawa ay ang imbentor na lumilikha ng teknolohiya. (michael n balaguer)

 Makabagong Kabataan Sa Panibagong Pagasa

ISANG seminar ang isinagawa ng National Academy of Science and Technology, Philippines para sa mga High School Students na kung saan ay dinaluhan ng Iba’t ibang eskwelahan sa kamaynilaan.

Layunin ng nasabing seminar na maipamulat sa mga estudyante ang kahalagahan ng Siyensya at Teknolohiya, dito nagsalita ang ilan sa mga dalubhasa sa Siyensya at Teknolohiya tulad nila Dr. Kathleen B. Aviso Professor ng De La Salle University College of Chemical Engineering at 2013 awardee ng Outstanding Young Scientist, Dr. Michael Angelo B. Promentilla Professor ng De La Salle University College of Chemical Engineering at 2013 awardee ng Outstanding Young Scientist;

Dr. Thomas Edison E. De La Cruz Professor ng University of Santo Tomas College of Biological Sciences at 2012 awardee ng Outstanding Young Scientist, Ms. Susana F. Esquivel isang Science Research Specialist II ng Science Education Institute – Department of Science and Technology;

Kanilang ibinahagi ang kanilang mga naging karanasan pag dating sa pagaaral ng Siyensa at Teknolohiya, dito kanilang kinuha ang simpatya ng bawat estudyante para malaman kung ano ba talaga ang gusto nila pag dating sa kolehiyo at kanila din ipinaintindi kung ano ba ang kanilang magiging kinabukasan kung ang kukuhain nila na kurso sa kolehiyo ay mula sa Siyensa at Teknolohiya.

Sa pangwakas na pananalita ni Ms. Luningning E. Samarita-Domingo, Director IV ng National Academy of Science and Technology, Philippines kaniyang ibinigay mensahe na tiyakin dapat nasa puso ang pagkuha ng kurso sa kolehiyo ng hindi magsisi sa huli dahil ang kursong kukunin ay nasa kagustuhan ng bawat estudyante.(Rodel P. Cadion)


NOVARTIS biocamp 2013, harmonization ng mga pagsasaliksik

PINANGUNAHAN ng NOVARTIS Healthcare Philippines, Philippine Council for Health Research and Development- Department of Science and Technology (PCHRD-DOST), Department of Health (DOH), Intellectual Property Office- Department of Trade and Industry (IP Phil-DTI) and Hybridigm ang taunang biotechnology leadership camp.

Sina Mr. Thomas Weigold, President at Managing Director ng Novartis Healthcare Philippines; Dr. Jaime C. Montoya, MD, MSc, CESO 111 bilang representative ni DOST Sec. Mario G. Montejo, Dr. Madeline Valera, USec. Ng Department of Health bilang Representative ni Department of Health (DOH) Secretary Dr. Enrique Ona at Atty. Ricardo Blancaflor na Director General ng Intellectual Property Office Philippines ng Department of Trade and Industry (IP Phil-DTI).

Sa taong 2015 ay magkakaroon nang integration ng economies ang Association of South East Asian Nations (ASEAN) kaya tila nagsisimula na sa health sector ngayon sa bansa na umaayon sa magiging kalagayan sa hinaharap.

Naging tema na” ASEAN Harmonization in research” nakikipagtulungan na rin sa mga kapitbansa sa Asya ang Pilipinas sa mga pagsasaliksik sa sector kalusugan.

Magiging ASEAN community na magtutulungan ang mga miyembrong bansa ayon kay Dr. Jaime Montoya ng PCHRD. Ang Association of South East Asean Nations o ASEAN ay kinabibilangan ng mga bansang Pilipinas, Indonesia, Malaysia, Brunei Darusalam, Timor Leste, Singapore, Thailand, Vietnam, Cambodia at Lao Peoples Democratic Republic.

Sa pakiwari naman ni Atty. Ricardo Blancaflor, hindi madaling mai integrate ang sector ng kalusugan ng Pilipinas sa Asean dahil walang common na health practice ang ating mga ninuno kaya kailangan nating mag establish ng isang health registry kung ano talaga ang sariling atin, sa pagkakataong iyon ay maari nating masabing mayroon tayong sariling gamot.

Samantalang ayon kay Dr. Montoya, mayroon nang registry sa traditional medicine at sinimulan na ito ng PCHRD tatlong taon na ang nakararaan at inaasahan nilang bago matapos ang administrasyong Aquino.   mga balitang pang siyensya at teknolohiya